In het Zwitserse dorp Buttes liggen zonnepanelen verscholen tussen de rails. De zonnepanelen zijn speciaal ontworpen om bestand te zijn tegen het spoor. Elfduizend passagierstreinen reden er inmiddels overheen, zonder een spoor van schade achter te laten. De panelen leverden tot 16 megawatt op.
Het idee is simpel en doeltreffend: gebruik bestaand spoor in plaats van nieuwe grond. Een gewone zonneweide heeft al gauw een hectare nodig voor één megawatt. Het spoor ligt er al, kilometer na kilometer, als een lint in de zon.
Deze technologie is keihard bewezen
‘Deze technologie is keihard bewezen’, zegt Valerio Tamellini, projectleider bij vervoerder TransN, dat de proef in Buttes uitvoert. Als het op de hele Zwitserse spoorlijn wordt toegepast, kan het volgens de producent van de zonnepanelen, Sun-Ways, dertig procent van de energiebehoefte van het openbaar vervoer dekken. Inmiddels test de Franse spoorwegmaatschappij SNCF de zonnepanelen ook. En Zuid-Korea startte ook een proef, op de testbaan van het nationale spoorweginstituut. Italië gaat mogelijk ook deze zonnepanelen neerleggen.
De panelen worden op hun plek gehouden door zuigers die tegen de rails drukken. Onderhoud aan het spoor blijft mogelijk: één monteur verwijdert een paneel binnen tien minuten. Onkruid tussen de rails krijgt bovendien geen kans meer, wat het spooronderhoud zelf ook verlicht. Niet alles is al opgelost. Een deel van de opgewekte stroom gaat verloren bij het transport naar plekken waar hij niet direct nodig is. Onderzoeker Julien Pouget van de Zwitserse hogeschool Valais werkt aan een elektrische architectuur om dat verlies te beperken.
De vraag naar duurzame stroom groeit in heel Europa, mede doordat de oorlog in Oekraïne liet zien hoe kwetsbaar het continent is zonder eigen energie. Elektrische treinen kunnen de opgewekte stroom rechtstreeks gebruiken, zonder omwegen langs het grotere net.
De proef in Buttes loopt door tot 2028. Spoorbedrijven bezitten de grond al, wat de kosten drukt. Tamellini verwoordt de vraag die overal opduikt: waarom het dan niet overal inzetten?
