De klok tikt richting 2030. Nog vier jaar te gaan om de doelen uit de Klimaatwet te halen: 55% minder CO₂-uitstoot ten opzichte van 1990. Maar wie kijkt naar de balans van het demissionaire kabinet, komt bedrogen uit. De NOS zette het op een rij: de CO₂-heffing is afgeschaft, subsidies voor verduurzaming zijn geschrapt, fossiele subsidies keren terug. Zelfs het Klimaatfonds – ooit bedoeld om de energietransitie te versnellen – lijkt nu te worden ingezet voor het tegenovergestelde.
‘Het lijkt alsof de politiek haar eigen brandspuit vult met benzine,’ verzucht duurzaamheidsexpert Norbert Schotte op LinkedIn. Hij noemt het ‘knap lastig om niet cynisch te worden’. Toch houdt hij zich vast aan een ander verhaal: dat van de onderstroom.
Terwijl in Den Haag vooral in de korte termijn kaders wordt gedacht, lijkt de samenleving al lang een andere richting gekozen te hebben. Technologische vooruitgang dendert door: zonne-energie wordt goedkoper en overvloediger, elektrische auto’s beter en toegankelijker, warmtepompen slimmer en betaalbaarder. Ook energieopslag (jarenlang een bottleneck) maakt een stille revolutie door.
Volle kracht vooruit op eigen houtje
En dan zijn er de burgerinitiatieven. In steeds meer gemeenten werken bewoners samen aan hun eigen energietoekomst. In Reduzum draait al jaren een dorpswindmolen. In Heeg bouwen bewoners aan een collectief warmtenet. En in Nijmegen schieten coöperatieve zonnedaken als paddenstoelen uit de grond. Schotte: ‘De onderstroom is breed en krachtig, gedragen door burgers, buurten en coöperaties die vaak sneller kiezen dan de politiek durft.’
Ook op andere terreinen verandert de samenleving sneller dan het beleid kan bijbenen. Een kwart van de hoofdmaaltijden in Nederland is inmiddels vegetarisch. Miljoenen mensen noemen zich flexitariër. En initiatieven als Herenboeren (waarin gezinnen samen eigenaar zijn van hun voedselproductie) groeien gestaag.
De echte vraag is dus niet óf de transitie komt, stelt Schotte. Maar: ‘Hoe groot wordt de kloof tussen politiek en samenleving? Hoeveel welvaart, banen en leefbaarheid laten we liggen omdat Den Haag te lang leunt op oude belangen?’
De samenleving heeft allang gekozen. De technologie ook. De enige vraag die rest: sluit de politiek nog aan of blijft ze achter in een wereld die al voorbij is?
Bronnen:
Linkedin bericht Norbert Schotte
NOS bericht
