NRC maakte een reportage over klimaatverandering in eigen land en volgde afgelopen lente en zomer een brandweerman, een schooldirecteur, een verzorgende, een akkerbouwer, een boswachter, een hitte-coördinator en een weerexpert.
Het begon op 29 april, toen op de Veluwe bij 't Harde gloeiende deeltjes van een militair oefenterrein op de kurkdroge grond vielen en de natuur in lichterlaaie zette. Brandweerman Adriaan ter Huurne zag 'heftig brandgedrag' – complete bomen tot in de kruin in brand. Er moest zelfs buitenlandse hulp komen, iets dat sinds de Watersnoodramp niet nodig was geweest. 'Eind april, en de zomer is begonnen', dacht hij.
Dat de zomer inderdaad extreem zou worden, zag Jan Rozema, hoofd weer- en klimaatdiensten van het KNMI, al in het voorjaar aankomen. In zijn waarnemingen kondigde zich een extreme variant van El Niño aan, en hij en zijn collega's hadden 'het gevoel dat het een heel hete zomer kan worden'. Vanaf 18 juni kwam dat uit. Rozema nam een besluit dat in de 172-jarige geschiedenis van het KNMI nog nooit was genomen: code rood vanwege hitte, omdat de risico's 'maatschappij-ontwrichtend' konden zijn. Die inschatting klopte: 1.600 organisaties namen maatregelen, ziekenhuizen zaten aan hun maximale capaciteit en in de weken rond code rood overleden naar schatting 1.323 mensen meer dan gebruikelijk.
Ouderen blootgesteld aan 45 graden
Eén van de organisaties die het zwaar had, was het Bisschoppelijk College Broekhin in Roermond. Schooldirecteur Elianne Engelen schakelde over op een tropenrooster, stelde proefwerkweken uit en sliep zelfs een nacht in de personeelskamer om voor zonsopgang alle ramen te openen. In de zorg merkte verzorgende Miranda van Uden van Boswijk in Vught hoe kwetsbaar ouderen zijn: op een locatie in Den Bosch werd het binnen meer dan 45 graden. Zij hield het hitteprotocol bij en kocht waterpistolen, 'want daar worden de ouderen gewoon gelukkig van'.
Uien verdroogd
Ook buiten de stad sloeg de hitte toe. Akkerbouwer Hendrik Jan ten Cate zag op Tholen zijn uien verdorren en verloor twintig procent van zijn aardappelen. 'Ik hoop op regen', zei hij tegen zijn gezin. Boswachter Kathelijne Maes zag het net herstelde Elsenerveen opnieuw droogvallen, met scheuren in de veenbodem als gevolg. Zelfs de regen die eind augustus viel, verdampte te snel om het hoogveen te redden.
Toen de zomer voorbij was, was de balans niet best: vijf hittegolven, de warmste zomer ooit, extreme droogte en ruim 600.000 hectare Europese natuur verloren. 'Het beeld van deze zomer past in dat van het veranderende klimaat', concludeerde het KNMI. Ofwel: dit kan zomaar eens normaal worden.
Rozema, die eerder vond dat 'iedereen buikpijn zou moeten hebben' van zulke seizoenen, houdt één vraag over: 'Waar eindigt dit?'
Bron: NRC https://www.nrc.nl/nieuws/2026/09/25/twee-extreem-normale-seizoenen-a4936034
