Meer geld voor wapens zonder serieuze klimaathulp aan arme landen is zinloos en zelfs gevaarlijk. Dat stelt Achim Steiner, tot voor kort hoofd van het VN-ontwikkelingsprogramma (UNDP). Volgens hem ondermijnt het terugschroeven van ontwikkelingsbudgetten de veiligheid die regeringen juist proberen te beschermen. (Bron: The Guardian).
Steiner ziet een zorgwekkende trend: de VS, het VK en verschillende EU-landen verhogen hun defensie-uitgaven, maar snijden tegelijkertijd fors in ontwikkelingshulp. Daarmee verliezen landen juist grip op de problemen die grenzen overstijgen, zoals klimaatverandering, pandemieën en migratie. Door samenwerking met ontwikkelingslanden te verminderen, ontneem je jezelf de mogelijkheid om effectief te handelen, aldus Steiner. ‘Hoe meer je je blik vernauwt tot de grenzen van je eigen land, de kwetsbaarder je wordt. Kwetsbaarheid vertaalt zich heel snel in een reële crisissituatie.’
Spanje snapt het wel
Volgens Steiner moeten regeringen hun begrip van veiligheid verbreden. Niet alleen een vijandig leger vormt een bedreiging, maar ook cyberaanvallen, nieuwe pandemieën en vooral de domino-effecten van een ontsporend klimaat. Klimaatfinanciering voor de armste landen zou daarom net zo goed onder een nationale veiligheidsstrategie moeten vallen als tanks en straaljagers. Spanje zet die stap al: het land reserveert 1,75 miljard euro uit zijn defensiebudget voor klimaatprojecten. Duitsland koppelt infrastructuurinvesteringen aan klimaatbeleid, terwijl de VS en het VK juist miljarden weghalen bij internationale samenwerking.
In deze nieuwe wereld lijden de armsten het meest. Steiner: ‘We hebben na de pandemie een terugval gezien in ontwikkelingsvooruitgang, met tientallen landen die zo zwaar in de schulden zitten dat ze in feite hun eigen ontwikkeling afbreken. Ze halen geld weg bij hun gezondheidszorg- en onderwijsbudgetten om de rente op hun staatsschuld te betalen.’ Investeren in duurzame ontwikkeling of klimaatadaptatie is voor hen nauwelijks mogelijk. Daarmee groeit de kans op nieuwe crises, die ook rijke landen raken via migratiestromen en stijgende voedselprijzen.
‘Ontwikkeling is preventie’
Steiner schetst een somber beeld van de internationale verhoudingen. Multilaterale instellingen zoals de VN staan onder enorme druk, terwijl de behoefte aan samenwerking juist groeit. ‘Ontwikkeling is preventie,’ zegt hij. ‘Het is investeren in het oplossen van problemen voordat ze uitgroeien tot diepe scheuren in de samenleving.’ Zijn oproep: herdefinieer nationale veiligheid in een wereld waar klimaatrisico’s grensoverschrijdend zijn. ‘Het DNA van veiligheid moet ook bestaan uit het verkleinen van bedreigingen die je alleen via internationale samenwerking kunt reduceren.’
De kern van zijn boodschap is eenvoudig: zonder klimaathulp is extra defensie niet meer dan een wankele schijnzekerheid.
