Een voorgesteld mondiaal belastingverdrag van de Verenigde Naties zou fossiele bedrijven kunnen verplichten te betalen voor de klimaatschade die zij veroorzaken. Het verdrag zou daarnaast gecoördineerde vermogensbelastingen voor de allerrijksten kunnen invoeren (The Guardian). De onderhandelingen worden vandaag (2 februari) hervat in New York, waar tientallen landen pleiten voor sterkere internationale belastingregels op basis van het ‘vervuiler betaalt’-principe. Veel landen uit het mondiale Zuiden vinden de huidige concepttekst echter te zwak: concrete voorstellen om winsten van fossiele bedrijven te belasten zijn afgezwakt en plannen voor een wereldwijd vermogensregister—cruciaal om rijke individuen te kunnen belasten—zijn uit de tekst geschrapt.
Vertegenwoordigers van klimaatkwetsbare landen, zoals Jamaica en Tuvalu, benadrukken de urgentie van het verdrag. Klimaatrampen richten grote economische schade aan, en eerlijke mondiale belastingheffing is volgens hen essentieel om veerkracht op te bouwen en afhankelijkheid van schulden te verminderen. Zo gaf Marlene Nembhard Parker, VN-vertegenwoordiger voor Jamaica, orkaan Melissa als voorbeeld. ‘Daardoor werd van de ene op de andere dag 40% van ons bbp weggevaagd.’ Volgens haar moeten er nu veel helderdere afspraken komen ‘over de maatregelen die nationaal en internationaal moeten worden genomen, met name door de landen en sectoren die hier het meest verantwoordelijk voor zijn’.
Het verdrag zou begin volgend jaar al van kracht kunnen gaan, al verloopt het proces tot nu toe langzaam. De Verenigde Staten hebben zich teruggetrokken uit de onderhandelingen en sommige rijke landen bespreken belastingzaken liever binnen de OESO (waar juist alleen rijkere landen lid van zijn) in plaats van binnen de VN.
Maatschappelijke organisaties, zoals het Tax Justice Network, zien de onderhandelingen als een belangrijke test om te zien of mondiale belastingregels de klimaatcrisis en toenemende ongelijkheid kunnen aanpakken. Zij wijzen erop dat landen jaarlijks naar schatting 492 miljard dollar mislopen door belastingontwijking, terwijl fossiele bedrijven enorme winsten boeken. Een winsttoeslag van 20% voor de 100 grootste olie- en gasproducenten had sinds 2015 meer dan 1 biljoen dollar kunnen opleveren, en een gecoördineerde vermogensbelasting voor de allerrijksten zou jaarlijks tot 1,7 biljoen dollar kunnen genereren.
Voorstanders stellen dat alleen een mondiaal belastingregime ervoor kan zorgen dat de grootste vervuilers en de rijkste individuen eerlijk bijdragen aan klimaatrechtvaardigheid en mondiale gelijkheid.
Bron: The Guardian
