Volgens António Guterres, secretaris-generaal van de Verenigde Naties, dreigt de wereldeconomie de planeet richting een ecologische ramp te sturen zolang economische vooruitgang vrijwel uitsluitend wordt gemeten aan de hand van het bruto binnenlands product (bbp). (The Guardian)
Guterres stelt dat de huidige economische boekhouding structureel vervuiling en verspilling beloont. Activiteiten die bossen vernietigen of oceanen leegvissen verhogen het bbp, terwijl de schade aan natuur, klimaat en welzijn buiten beeld blijft. Volgens hem is een fundamentele herziening van economische meetmethoden noodzakelijk om de klimaat- en biodiversiteitscrisis te keren.
Tijdens een recente VN-bijeenkomst in Genève spraken vooraanstaande economen over alternatieven voor het bbp als dominante maatstaf. Een door Guterres ingestelde VN-werkgroep werkt aan een bredere rapportage dat naast economische groei ook menselijk welzijn, duurzaamheid en gelijkheid meeneemt. Het doel is niet om het bbp af te schaffen, maar om het aan te vullen met indicatoren die laten zien of ontwikkeling daadwerkelijk bijdraagt aan een leefbare toekomst.
Volgens de werkgroep is die omslag urgenter geworden door opeenvolgende mondiale schokken, zoals de financiële crisis van 2008, de coronapandemie en de steeds zichtbaardere gevolgen van klimaatverandering. Die crises worden versterkt door wat zij de 𝘥𝘳𝘪𝘦𝘷𝘰𝘶𝘥𝘪𝘨𝘦 𝘱𝘭𝘢𝘯𝘦𝘵𝘢𝘪𝘳𝘦 𝘤𝘳𝘪𝘴𝘪𝘴 noemen: klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en vervuiling. Tegelijkertijd zorgen technologische veranderingen voor druk op arbeidsmarkten en toenemende ongelijkheid.
Critici van het bbp wijzen erop dat economische groei probleemloos kan samengaan met armoede, uitsluiting en mensenrechtenschendingen. Groei zegt weinig over wie daarvan profiteert. Volgens betrokken economen voedt de internationale wedloop om bbp-groei nationalisme en polarisatie, terwijl structurele problemen blijven bestaan.
In academische en maatschappelijke kringen groeit daarom de belangstelling voor alternatieve economische denkkaders, zoals welzijnseconomie, post-groei-modellen en degrowth. Een recente peiling onder klimaatbeleidsonderzoekers laat zien dat een ruime meerderheid inmiddels openstaat voor economische modellen die niet langer op onbeperkte groei zijn gebaseerd. De centrale vraag is hoe economie kan bijdragen aan welzijn binnen planetaire grenzen.
Bron: The Guardian
