De vier grote steden in Nederland hebben ambitieuze plannen om hun leefomgeving te vergroenen, maar in de praktijk blijven deze doelen vaak achter. Dat blijkt uit onderzoeken van de lokale Rekenkamers van Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag. Hoewel iedereen het erover eens is dat een groene stad beter is om in te wonen, wordt vergroening vaak gezien als een bijzaak in plaats van een prioriteit.
In Utrecht daalde het gemiddeld aantal vierkante meters openbaar groen per huishouden van 66,5 in 2022 naar 63,5 in 2026. Rotterdam heeft weliswaar meer groen, maar de doelen zijn te vaag om te beoordelen of de stad op schema ligt. In Amsterdam waardeerden de meeste inwoners het groen in 2021, maar ontbreken heldere definities van welke soorten groen bijdragen aan sociaal welzijn of klimaatadaptatie. Den Haag heeft een toename van groen, maar dit komt vooral doordat de gemeente bestaand groen nu zelf onderhoudt en beheert, in plaats van dat er daadwerkelijk nieuw groen is toegevoegd, volgens de Rekenkamer Den Haag.
De voordelen van groen zijn groot: het verbetert de gezondheid, vermindert hitte in de zomer, helpt bij waterafvoer tijdens extreme buien, vergroot de biodiversiteit en verhoogt de waarde van huizen. Toch lukt het niet om deze voordelen volledig te benutten. Een gebrek aan geld en schaarse ruimte in binnenstedelijk gebied spelen hierbij een belangrijke rol. Gemeenten hebben vaak andere prioriteiten, zoals woningbouw en mobiliteit, waardoor groen als een bijzaak wordt gezien.
Volgens econoom Helen Toxopeus denken overheden vaak in termen van meetbare prestaties, zoals de capaciteit van een rioolbuis. Natuurlijke oplossingen, zoals groen voor waterafvoer, zijn echter afhankelijk van de staat en gezondheid van die natuur. Een groen perk kan bijvoorbeeld na een piekbui verzadigd raken en tijdelijk minder water opnemen. Toxopeus benadrukt dat we ons moeten aanpassen aan de natuurlijke werking van groen, in plaats van te verwachten dat het altijd op dezelfde manier presteert als technische oplossingen.
Ook verkokering binnen gemeenten speelt een rol: afdelingen werken met eigen budgetten en doelen, waardoor de brede voordelen van vergroening niet altijd worden meegewogen.
Toch zijn er succesverhalen, zoals de Catharijnesingel in Utrecht, waar een voormalige snelweg is omgetoverd tot een groene, waterrijke omgeving. Dit toont aan dat vergroening mogelijk is en grote voordelen kan opleveren. Niets doen is een gemiste kans. Groene steden zijn simpelweg leefbaarder.
Bron: NRC https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/20/natuur-kan-veel-stedelijke-problemen-helpen-oplossen-toch-hapert-in-de-vier-grote-steden-de-vergroening-a4925446
