Europese beursbedrijven vernietigen samen nog altijd meer maatschappelijke waarde dan ze creëren. Dat blijkt uit de nieuwe DAX-AEX Futureproof Index, waarin 52 beursgenoteerde ondernemingen uit Nederland en Duitsland langs een bredere meetlat worden gelegd dan alleen financiële prestaties. De uitkomst is schokkend: van elke verdiende euro wordt er volgens de onderzoekers voor 80 eurocent schade toegebracht aan mens en natuur.
De index telt positieve effecten, zoals werkgelegenheid, innovatie en belastingafdrachten, op bij de financiële waarde. Negatieve impact, van CO₂-uitstoot tot waterverbruik en biodiversiteitsverlies, wordt juist afgetrokken. Hoewel 31 van de 52 onderzochte bedrijven een positieve geïntegreerde waarde behalen, wordt het gemiddelde sterk omlaaggetrokken door enkele zeer schadelijke bedrijven, waaronder Arcelormittal, Heidelberg Materials, Lufthansa, RWE en Shell. Ook het bierconcern Heineken eindigt echter met een negatieve geïntegreerde waarde.
Vooral bedrijven in energie, materialen en transport scoren slecht. Hun verdienmodel blijft sterk afhankelijk van vervuilende productie en grondstofintensieve processen. Volgens de onderzoekers lopen juist deze sectoren daardoor grote risico’s nu milieuregels strenger worden en klimaatkosten oplopen. Daartegenover staan bedrijven in de gezondheidszorg, die juist hoog scoren doordat zij relatief veel maatschappelijke waarde creëren met een beperkte ecologische impact.
De analyse verhult tegelijkertijd ook een fundamenteel probleem van het huidige economische systeem. In de index worden financiële opbrengsten en maatschappelijke schade samengevoegd tot één geïntegreerde waarde. In de praktijk komen die echter vaak bij verschillende partijen terecht: aandeelhouders profiteren van de winst, terwijl de samenleving opdraait voor de kosten van uitstoot, vervuiling en biodiversiteitsverlies.
Juist hierin schuilt wat mij betreft de kern van het probleem. Zolang milieuschade en sociale ontwrichting niet volledig in prijzen, winsten en bedrijfswaarderingen worden verwerkt, blijft vernietiging economisch aantrekkelijk. Een werkelijk duurzame economie vraagt daarom om een systeem waarin niet maximale financiële groei centraal staat, maar het behoud van ecologische en maatschappelijke waarde. Hiervoor dienen bedrijven verantwoordelijk te worden gehouden voor de volledige kosten van hun activiteiten.
Bron: https://www.futureproofinginstitute.com/work
