Sheaboter is een vet uit de noten van de sheaboom dat al eeuwenlang als huidverzorgingsproduct wordt gebruikt. De sheaboom groeit op de savanne West-Afrika, in een deel van de Sahel waar miljoenen vrouwen voor hun levensonderhoud afhankelijk zijn van de shea-industrie.
Traditioneel mogen alleen vrouwen de bomen en vruchten aanraken. Het verzamelen van de vruchten en de verwerking ervan is daarom het werk van vrouwen. De noten moeten verwijderd worden uit de vrucht, daarna moet de noten in de zon gedroogd worden voordat ze geroosterd en gemalen kunnen worden. De pasta die zo ontstaat moet tenslotte gekookt worden tot een lichtgele boter ontstaat.
In sommige landen, zoals Burkina Faso en Mali, worden de bomen gekapt en als brandhout gebruikt doordat de militaire leiders de economische waarde ervan niet erkennen. Door klimaatverandering valt er in Ghana tijdens het regenseizoen te veel of juist te weinig regen tijdens het regenseizoen. Hierdoor ontwikkelen de noten zich niet goed waardoor er minder sheaboter geproduceerd kan worden. Volgens Mustafa Gerima, milieuactivist in het noorden van Uganda, leverde een boom 30 jaar geleden nog zo'n 70 kilo sheaboter op; tegenwoordig is dat nog maar 17 kilo.
Obed Dadzie is hoofd marketing bij exporteur The Savannah Fruits Company in Tamale (Ghana). ‘Als we nu niets doen, kan de trend van teruglopende producties die zich de afgelopen jaren heeft afgetekend, zich doorzetten en kan het een heel groot probleem worden’, zegt Dadzie. ‘Shea gaat verder dan boter; er zit een heel voedselsysteem achter. Sheabomen zorgen namelijk voor schaduw, waardoor andere gewassen, zoals gierst, beschermd worden tegen de felle zon.’
Volgens Dadzie heeft de tegenvallende oogst grote gevolgen voor de vrouwen die in hun levensonderhoud en dat van hun gezinnen voorzien door de productie van sheaboter.
Altagracia Kotzebue, eigenaar van Urban Africa Naturals dat producten verkoopt waar sheaboter inzit, zag in haar bezoek aan Noord-Ghana dat het regenseizoen daar verstoord is. ‘Het savannelandschap is de ideale voedingsbodem voor de sheaboom, maar dan mag het niet te veel regenen. Soms valt er ineens heel veel regen, waardoor de grond drassig wordt.’
Bron:
