Ja, waarschijnlijk wel! Vorige week kwamen topwetenschappers uit de hele wereld in Finland bijeen, om kennis en informatie uit te wisselen over de staat van de AMOC, het belangrijke onderdeel van de wereldwijde golfstromen in de oceaan, die warmte transporteert naar Noord- en West Europa.
Een van ’s werelds bekendste golfstroom-onderzoekers, Stephan Rahmstorf (professor of Physics of the Oceans in Potsdam, Duitsland) gaf daar, op de ATLAS25 top in Helsinki, ook een korte en zeer verhelderende speech over de status van de AMOC. In zijn concluderende boodschap windt hij er geen doekjes om: De kans op een tippingpoint in de komende tientallen jaren is waarschijnlijk en niet of nauwelijks af te wenden, waarna de voor Europa en de rest van de wereld zo belangrijke AMOC het klimaat ernstig in de war schopt en de klimaatcrisis dus enorm verergert.
Rahmstorf zegt, dat hij 10 jaar geleden nog sprak van een ‘low risk, high impact-event’, een gebeurtenis die onwaarschijnlijk is maar wel grote gevolgen heeft, indien die gebeurtenis optreedt. Hij vergeleek het met het aan boord gaan van een vliegtuig. Zou je dat doen, als de kans op een crash 5 procent was? Natuurlijk niet. Welnu, inmiddels spreekt hij niet meer van een ‘low risk, high impact event’, maar van een ‘likely event, high impact event’!
Hij beargumenteert dat een gematigd emissie-scenario van broeikasgassen (het meest waarschijnlijke pad op basis van wat we nu weten over het bijsturen van emissies wereldwijd) nog altijd een kans van 37 procent geeft op het uiteindelijk stilvallen van de AMOC. En benadrukt, dat de allerlaatste onderzoeken die werden uitgewisseld op ATLAS25 laten zien, dat die kans zelfs nog beduidend groter zou kunnen zijn!
Het is mede hierom dat de regering van IJsland als reactie met een alert komt en over gaat tot de ontwikkeling van een plan hoe in de toekomst om te gaan met het mogelijk stilvallen van de AMOC. IJsland ligt in het gebied waar de ijzige effecten van een oceaan zonder werkende AMOC het hardst aankomen. Al zouden de effecten in andere delen van Europa en zeker ook in ons eigen land ook rampzalig kunnen uitpakken.
De vraag lijkt nu niet meer te zijn, of de AMOC uiteindelijk stil valt, maar veel meer wanneer dat gebeurt en wat dan de exacte gevolgen zullen zijn en op welke termijn. En ook, of we meer moeten doen dan het stoppen van de emissies van broeikasgassen op zo kort mogelijke termijn. Meer doen zou kunnen betekenen dat naar andere, minder geaccepteerde technieken wordt gekeken zoals het loslaten van grote hoeveelheden zwaveldioxide in de stratosfeer. De gevolgen van deze omstreden vormen van geo-engineering zijn nog volstrekt onduidelijk.
