Hoewel telers al langer verplicht zijn om spuitgegevens van bestrijdingsmiddelen bij te houden, waren deze gegevens tot nu toe niet inzichtelijk voor derden, zoals omwonenden. In twee gerechtelijke uitspraken is nu bepaald dat burgers en andere derde partijen via een beroep op bestaande wetgeving de spuitgegevens kunnen opvragen. Deze uitspraken zijn gedaan door een meervoudige kamer van de rechtbank Noord Nederland op 12 januari 2026 (Meten = Weten).
Omwonenden, wetenschappers en belangengroepen ervaren al jaren problemen omdat spuitgegevens niet openbaar zijn. Hierdoor is het moeilijk om gevonden stoffen te koppelen aan specifieke teelten of percelen. Meten=Weten diende daarom in 2021 een verzoek in bij de minister om registers van telers openbaar te maken. De minister wees dit af als verzoek onder de Wet open overheid (WOO) omdat de overheid de gegevens niet bezit en daarom ook niet hoeft te leveren. De rechtbank stelt nu dat milieu-informatie niet als WOO-verzoek moet worden behandeld en eist een nieuw besluit van de minister. Ook een parallelle zaak door een groep bewoners uit Lhee boekte hetzelfde resultaat.
Henk Baptist, jurist bij Meten=Weten: ‘De implicaties van de twee uitspraken is (sic) groot: derde partijen zoals omwonenden, wetenschappers en milieuorganisaties kunnen vanaf nu informatie van spuitregisters opvragen. Dit is een geweldige stap voorwaarts in het vergroten van de transparantie van de landbouwsector. Er worden jaarlijks duizenden tonnen chemische bestrijdingsmiddelen verkocht maar niemand weet waar die precies worden toegepast.’
Meten=Weten verwacht dat velen om spuitgegevens zullen vragen wat veel extra werk voor overheden op zal leveren. Door lobby vanuit de sector is de digitale registratieplicht voor spuitregisters uitgesteld van 2026 naar 2027, wat extra hindernissen oplevert.
Bron: Meten = Weten
