Satellieten brengen steeds nauwkeuriger in kaart waar methaan in grote hoeveelheden vrijkomt, maar met die informatie gebeurt nauwelijks iets. Dat blijkt uit het nieuwe rapport An Eye on Methane 2025 van het VN-milieuprogramma UNEP. Het International Methane Emissions Observatory (IMEO) detecteerde dit jaar meer dan 4.000 methaanlekken wereldwijd, vooral bij olie- en gasinstallaties. In 3.500 gevallen werden overheden of bedrijven gewaarschuwd, maar bijna 90 procent van de meldingen bleef zonder reactie. In slechts 25 gevallen is bevestigd dat een melding tot actie leidde. Zo werden in Argentinië, Irak en Turkmenistan meerdere grote lekken daadwerkelijk gedicht.
Methaan is na CO₂ het belangrijkste broeikasgas en verantwoordelijk voor ongeveer een derde van de huidige opwarming. Het gas blijft korter in de atmosfeer, maar houdt veel meer warmte vast. Het terugdringen van methaanuitstoot geldt daarom als de snelste en goedkoopste manier om de temperatuurstijging te beperken.
Het dichten van lekkende olie- en gasinfrastructuur is technisch eenvoudig en vaak winstgevend, omdat het weglekkende gas kan worden verkocht. Toch blijven veel bedrijven passief, en ook de politieke wil ontbreekt. Sinds de klimaattop in Glasgow in 2021 beloofden 159 landen via de Global Methane Pledge hun uitstoot in 2030 met 30 procent te verlagen. Volgens het Internationaal Energieagentschap ontbreken in de meeste landen echter concrete plannen of meetbare resultaten om dat doel te halen.
De inspanningen van IMEO richten zich vooralsnog op olie en gas, waar de meeste reductiekansen liggen. Maar ook andere sectoren stoten grote hoeveelheden methaan uit. Daarom breidt IMEO zijn detectiewerk uit naar metallurgische steenkool voor staalproductie, afvalverwerking en landbouw. Samen zijn die goed voor het merendeel van de wereldwijde methaanuitstoot, maar ze blijven tot nu toe grotendeels buiten beeld.
In Nederland komt driekwart van de methaanemissies uit de landbouw, vooral van koeien en mest. Een kleinere veestapel zou volgens het Planbureau voor de Leefomgeving de uitstoot fors kunnen verminderen, maar dat proces vertraagt onder het demissionaire kabinet-Schoof.
Met nog 52 maanden tot 2030 dringt UNEP aan op meer urgentie. Methaanreductie is volgens de organisatie ‘de noodrem voor het klimaat’ – en die moet nu worden aangetrokken. Op de komende VN-klimaattop in Belém (Brazilië) moet blijken of landen hun beloften eindelijk omzetten in daden.
Bron: UNEP
