De Nederlandse overheid moet particuliere tuineigenaren actiever betrekken bij het vergroenen van steden. Dat stelt Roel van Dijk van Stichting Steenbreek in een interview met dagblad Trouw. Door nieuwe Europese natuurherstelregels wordt vergroening steeds minder vrijblijvend.
De Europese Natuurherstelverordening verplicht lidstaten ervoor te zorgen dat de hoeveelheid stedelijk groen in 2030 niet kleiner is dan in 2024. Vanaf dat jaar moet bovendien de boomkroonbedekking in steden jaarlijks toenemen.
De 342 gemeenten in ons land kunnen die doelen volgens Van Dijk niet zelfstandig realiseren. 'Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving is 67 procent van het stedelijk groen in particulier bezit. Behoud of zelfs groei van het stedelijk groen is dus vrijwel onmogelijk zonder al die particulieren erbij te betrekken.' Bovendien beslaan alle Nederlandse tuinen samen een oppervlakte die tien keer zo groot is als Nationaal Park De Hoge Veluwe.
Stichting Steenbreek hanteert als richtlijn dat tuinen voor 80 procent uit groen en maximaal 20 procent uit verharding bestaan. Om dat te bereiken is nog werk aan de winkel. Uit een analyse van bijna vijf miljoen tuinen blijkt echter dat slechts een vijfde aan deze norm voldoet. Gemiddeld bestaat 55 procent van de Nederlandse tuin uit tegels en andere verharding.
Groene tuinen dragen niet alleen bij aan de biodiversiteit, maar helpen ook hittestress te verminderen en regenwater beter in de bodem te laten infiltreren. Daarmee spelen ze een belangrijke rol bij klimaatadaptatie.
Van Dijk ziet de Europese regels en de toekomstige Nederlandse natuurherstelwet als een belangrijke stimulans. 'Nu hebben we echt het gevoel dat de Europese richtlijn en straks hopelijk de Nederlandse wet ons gaat helpen. Vergroening van tuinen is niet langer vrijblijvend', zegt Van Dijk in het interview met redacteur Rob Buiter. Want stedelijk groen per 2030 geen achteruitgang mag laten zien ten opzichte van 2024. En interessanter nog: de boomkroonbedekking moet vanaf die datum zelfs gaan groeien.
De urgentie wordt steeds meer gevoeld, stelt Van Dijk. Verzekeraars kijken steeds kritischer naar de inrichting van onze woonomgeving, en gemeenten ondersteunen steeds vaker inwoners met initiatieven. Zo deelt de Limburgse gemeente Beek dit jaar voor het tweede jaar op rij gratis bomen uit aan inwoners.
Zelf lanceert de Stichting Steenbreek in 2027 bovendien een Tuinmonitor, waarmee de effecten van het vergroenen van tuinen inzichtelijk worden gemaakt.
