‘Sommigen in mijn omgeving worden strijdvaardig van zoveel onzekerheid maar bij mij heeft ontreddering de overhand.’ Met die eerlijke observatie opent De Correspondent-medewerker Lynn Berger haar recensie van het boek De onzekerheidsepidemie van Jeroen van Baar. En daarmee raakt ze aan iets herkenbaars.
De wereld voelt instabieler dan ooit. De klimaatcrisis lijkt in een wasmachine van oorzaken en gevolgen rond te denderen tussen oorlogen, woningnood, politieke verschuivingen en digitale transformatie. Dit wasje laat zich niet drogen met een beetje zon, maar blijft een permanente natte brei van onzekerheid.
In haar recensie beschrijft Berger hoe Van Baar uitlegt wat onzekerheid is, waarom die toeneemt en hoe we ermee kunnen omgaan. Een van de belangrijkste inzichten: wie overeind wil blijven in onzekere tijden, heeft vooral anderen nodig.
Voorbereid zijn op verschillende toekomsten vraagt om samenwerking: buurten die elkaar kennen, organisaties met medewerkers die écht kunnen samenwerken en mensen die niet verlammen zodra de uitkomst onbekend is.
Volgens Van Baar hebben voorgaande generaties onzekerheid steeds verder teruggedrongen. Dat leverde veel op: veiligheid, voorspelbaarheid en comfort. Tegelijk verloor onze samenleving iets belangrijks: onze tolerantie voor onzekerheid nam af. Juist in een ogenschijnlijk maakbare wereld voelt onzekerheid daardoor extra ondraaglijk.
Het leren verdragen van onzekerheid is daarom essentieel. Berger verwijst daarbij naar psychologe Eva de Hullu, die stelt: ‘Een verlies van controle ligt aan de basis van alle psychische problemen.’
Ook Van Baar zelf legt verbanden tussen onzekerheid, mentale gezondheid en politieke polarisatie. Toch is zijn boodschap hoopvol. Tijdens een lezing over zijn boek omschreef hij een belangrijk doel ervan als volgt: de ‘objectieve betekenis van onzekerheid (uncertainty) en de subjectieve betekenis van onzekerheid (insecurity) weer los van elkaar leren zien zodat we onszelf in een onzekere omgeving niet meer onzeker hoeven te voelen.’
Slimmer omgaan met onzekerheid maakt ons veerkrachtiger, omdat we leren samenleven met een toekomst die openligt. Wat mij betreft een waardevolle aanvulling op de leeslijst.
Beeld:
Jakob Ganslmeier en Ana Zibelnik brengen in dit doorlopende fotografische project de impact van de klimaatcrisis in Zuid-Europa en het Middellandse Zeegebied in beeld, en benadrukken de noodzaak om stil te staan bij de manieren waarop samenlevingen daarop reageren.
Bron: https://decorrespondent.nl/16921/onzekerheid-maakt-ons-ziek-kunnen-we-er-ook-beter-van-worden
