De Raad voor leefomgeving en infrastructuur waarschuwt in het rapport Zorg voor Water dat ingrijpende maatregelen nodig zijn om de beschikbaarheid van schoon drinkwater in Nederland te waarborgen. Schoon drinkwater is geen gegeven. Klimaatverandering, vervuiling en bevolkingsgroei bedreigen de voorziening, terwijl drinkwater onmisbaar is voor gezondheid, landbouw, industrie en natuur.
Nu al kunnen bedrijven niet aangesloten worden op het drinkwaternetwerk door schaarste. Rivierwater is soms onbruikbaar door vervuiling met medicijnen, kunstmest, pesticiden en industriële stoffen. De spanning om water neemt toe, zoals blijkt uit de massaclaim die 1400 boeren in 2024 indienden tegen acht drinkwaterbedrijven. Volgens de boeren onttrekken deze bedrijven zoveel grondwater dat hun gewassen niet goed groeien en hun inkomsten dalen, wat de concurrentie om schaarse zoetwaterbronnen aantoont.
De Raad stelt vijf oplossingen voor.
Ten eerste moet het herstel en de bescherming van zoetwaterbronnen prioriteit krijgen, bijvoorbeeld door drinkwaterlandschappen aan te leggen, zoals in De Groote Heide.
Ten tweede is een nationaal drinkwaterplan nodig, vergelijkbaar met het Deltaplan, om regionale tekorten en overschotten in kaart te brengen en water uit te wisselen. Dit plan moet ook botsende belangen, zoals woningbouw versus waterbescherming, oplossen.
Ten derde zijn forse investeringen vereist. Het Rijk zou aandeelhouder moeten worden in drinkwaterbedrijven om een nationale strategie te financieren. Er moeten zoetwaterbuffers, spaarbekkens en wateraccu’s komen, en het verouderde waterleidingnetwerk moet gemoderniseerd. Drinkwaterbedrijven hebben onvoldoende reserves voor deze investeringen.
Ten vierde kunnen innovaties helpen, zoals het zuiveren van afvalwater tot drinkwater in Kerkrade en Eerbeek. Toch blijft het herstel van het zoetwatersysteem het belangrijkst.
Ten slotte moet het waterverbruik omlaag. Het kabinet wil dat huishoudens in 2035 maximaal 100 liter per persoon per dag gebruiken, in plaats van de huidige 128 liter. De Raad stelt voor om excessief gebruik, zoals het vullen van zwembaden, extra te belasten en het vastrecht variabel te maken. Zo hoopt men het bewustzijn en zuinig gebruik te stimuleren.
Schoon water, lucht en aarde is een voorwaarde voor een gezonde samenleving. En niet meer vanzelfsprekend als we niet in actie komen.
Bron: NRC https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/29/ons-drinkwater-wordt-bedreigd-deze-vijf-oplossingen-kunnen-helpen-en-ja-dat-gaat-ook-over-uw-douche-en-tuin-a4926228 en de publicatie van de Raad voor leefomgeving en infrastructuur https://www.rli.nl/publicaties/2026/advies/zorg-voor-water
Beeld: Unsplash
