De documentaire The White House Effect laat zien hoe de Amerikaanse Republikeinse partij haar koers op klimaatverandering radicaal veranderde. De film gebruikt uitsluitend archiefbeelden om te tonen hoe klimaatbeleid eind jaren tachtig nog breed werd gedragen, maar in korte tijd veranderde in een fel gepolariseerd politiek strijdpunt.
De documentaire opent in 1988, een jaar van extreme hitte, droogte en bosbranden in de VS. In die context sprak toenmalig vicepresident en presidentskandidaat George H.W. Bush openlijk over het broeikaseffect en beloofde hij 'de milieupresident' te worden. Klimaatverandering werd destijds gezien als een gedeelde, niet-partijpolitieke uitdaging, waarbij overheid en samenleving samen verantwoordelijkheid droegen.
Volgens de film kantelde dit beeld snel na Bush’ verkiezing. Onder invloed van economische belangen, vooral uit de fossiele industrie, en strategische keuzes binnen het Witte Huis werd wetenschappelijke onzekerheid uitvergroot en kregen klimaatsceptici steeds meer ruimte. Interne documenten tonen hoe bedrijven actief twijfel zaaiden over klimaatwetenschap, terwijl politieke adviseurs dat frame benutten om streng beleid af te remmen.
Het resultaat was dat de VS begin jaren negentig een cruciale kans op internationaal klimaatleiderschap liet liggen, onder meer tijdens de VN-top in Rio in 1992. Daarmee werd de basis gelegd voor de latere politisering en ontkenning van klimaatverandering binnen de Republikeinse partij. De documentaire suggereert dat deze gemiste kans tot op de dag van vandaag doorwerkt in het Amerikaanse klimaatdebat.
De makers hopen met deze historische reconstructie niet zozeer hoop te bieden, maar inzicht te geven hoe politieke macht, economische belangen en framing het publieke debat kunnen sturen. Het moge duidelijk zijn dat de burgers en hun leefomgeving het nakijken hebben. Hoe lang laat de achterban van de Republikeinen zich nog in de luren leggen?
Klimaatverandering zou niet politiek moeten zijn, het is een zaak van ons allemaal. Door deze draai in de VS kampen ze tot op de dag van vandaag met diep gepolitiseerde standpunten rondom een onderwerp dat ieder levend wezen aangaat.
De documentaire is nu te zien in Nederland op Cineville, Netflix en Ziggo.
Bronnen:
The Guardian
NYT
