Terwijl Nigeria zich opmaakt voor een nieuw regenseizoen, leven miljoenen mensen in onzekerheid. De jaarlijkse overstromingen worden heviger door klimaatverandering, verstedelijking, slechte afwatering en de stijgende zeespiegel. Achter de beelden van ondergelopen straten en ingestorte huizen schuilt een minder zichtbaar gevolg: de mentale schade van mensen die keer op keer hun leven opnieuw moeten opbouwen.
In Lagos moest Daniel Ebiesua eind juni halsoverkop vluchten toen het water zijn woning binnenstroomde. Samen met zijn vrouw, hun pasgeboren baby, zoontje en schoonmoeder bracht hij uren door op een veilige bovenverdieping van de buren. Zijn huis, meubels, belangrijke documenten en persoonlijke bezittingen gingen grotendeels verloren. Inmiddels verblijft het gezin noodgedwongen in een hotel. 'Elke donkere wolk voelt als een waarschuwing. Elke regenbui brengt de angst terug dat het opnieuw gebeurt,' vertelt Ebiesua in The Guardian.
Leven in angst
Volgens deskundigen is die voortdurende angst een steeds groter onderdeel van de klimaatcrisis. Mensen ontwikkelen zogenoemde klimaatangst of ecologische rouw: stress, slapeloosheid en een voortdurend gevoel van onveiligheid doordat extreme weersomstandigheden zich blijven herhalen. Vooral mensen die al meerdere overstromingen hebben meegemaakt, leven voortdurend in onzekerheid. Zodra de regen begint, maken zij zich klaar om opnieuw te vluchten.
De Nigeriaanse Hydrologische Dienst waarschuwt dat dit jaar meer dan 14.000 gemeenschappen een groot risico lopen op overstromingen. Achter die cijfers schuilen gezinnen die telkens weer hun huis herstellen, nieuwe schulden aangaan, kinderen moeten verhuizen en hun bestaan opnieuw proberen op te bouwen. Voor velen is er nauwelijks tijd om te herstellen voordat de volgende ramp zich aandient.
Oogsten verdwijnen onder water
Ook boeren en kleine ondernemers worden hard getroffen. Oogsten verdwijnen onder water, viskwekerijen lopen leeg en maanden werk gaan in enkele uren verloren. De economische schade is enorm, maar de emotionele gevolgen blijven vaak onderbelicht. Nigeria kent bovendien een groot tekort aan psychologen en psychiaters, waardoor professionele hulp voor de meeste slachtoffers onbereikbaar is.
De situatie in Nigeria laat zien dat klimaatverandering veel meer is dan een milieuprobleem. Het is een sociale en menselijke crisis. Mensen verliezen niet alleen hun huis of inkomen, maar ook het gevoel van veiligheid. Zolang extreme weersomstandigheden blijven toenemen, zullen miljoenen mensen leven met de angst dat zij morgen opnieuw alles kwijt kunnen raken – en opnieuw helemaal opnieuw moeten beginnen.
