Nieuwe TANGO-satellieten gaan klimaatzondaars onthullen

Het Nederlands consortium bestaande uit ISISPACE, KNMI, SRON en TNO is gestart met de bouw van de Twin Anthropogenic Greenhouse Gas Observers (TANGO)-satellieten, die naar verwachting in 2028 zullen worden gelanceerd. Dit satellietsysteem van de European Space Agency (ESA) is bedoeld om wereldwijd broeikasgasemissies van CO₂ en methaan op bronniveau te meten. De TANGO-missie levert daarmee een belangrijke bijdrage aan het wereldwijd onafhankelijk monitoren van door de mens veroorzaakte uitstoot van broeikasgassen.

Voor naleving van het Klimaatakkoord van Parijs is het cruciaal dat overheden en organisaties verantwoordelijk kunnen worden gehouden voor hun daadwerkelijke uitstoot. Op dit moment wordt die uitstoot vaak slechts geschat aan de hand van modellen en zelf gerapporteerde gegevens, die niet altijd betrouwbaar zijn. TANGO maakt het mogelijk om de broeikasgasuitstoot van onder andere energiecentrales, kolencentrales, vuilnisbelten en fabrieken daadwerkelijk te meten.

De TANGO-satellieten zijn de opvolger van TROPOMI, een succesvolle Nederlandse satelliet die de uitstoot van methaan en stikstofoxiden in beeld brengt. TROPOMI is vooral goed in het opsporen van zogeheten “super emitters” — bronnen met extreem hoge uitstoot — maar dat zijn er wereldwijd waarschijnlijk slechts enkele tientallen. Voor duizenden andere vervuilende bronnen ontbreekt echter gedetailleerde informatie. Bovendien kan TROPOMI geen CO₂ meten.

TANGO vult dit gat op. TANGO bestaat uit twee wendbare satellieten van elk ongeveer 25 kg die samen in een baan om de aarde draaien. Eén satelliet meet CO₂ en methaan, de andere stikstofdioxide. Bovendien kunnen ze verder inzoomen dan bestaande satellieten, waardoor ze werken als een soort vergrootglas. Ze kunnen meerdere keren per week gericht worden op bekende of verdachte bronnen van uitstoot om die nauwkeurig in beeld te brengen. Die gedetailleerde data zal overheden, wetenschappers en bedrijven in staat stellen om opgegeven uitstoot te verifiëren en te controleren of klimaat- en milieuregels worden nageleefd. Zo kunnen ook gerichte maatregelen worden genomen om emissies daadwerkelijk te reduceren.

De gegevens die worden verzameld zijn openbaar toegankelijk en kunnen ook door landen worden gebruikt om de uitstoot van andere landen te controleren. Door de missie wordt zichtbaar wat eerder onzichtbaar was. Het wordt duidelijk wie wat doet en dat is belangrijk in de mondiale uitdaging om broeikasgassen sterk omlaag te brengen. Hoe eerder we beschikken over consistente en nauwkeurige meetdata, hoe effectiever we verdere klimaatverandering kunnen tegengaan.