Terwijl extreme regenval door piekbuien en grotere neerslaggebieden als gevolg van klimaatverandering de afgelopen jaren veel vaker voorkomt, zijn we daar maar weinig op voorbereid. Daarvoor waarschuwt de Onderzoeksraad voor Veiligheid. De OVV is bezorgd omdat de maatregelen achterblijven bij het tempo waarmee extreme regen toeneemt.
Toch moeten we de gevaren en de gevolgen van extreme regen en de daarmee gepaard gaande wateroverlast zeker niet onderschatten. De heftige overstromingen in Limburg, Duitsland en België in 2021 met ongeveer 220 doden en veel schade, zouden nog vers in het geheugen moeten staan gegrift. Het OVV analyseerde drie andere situaties uit 2023 en 2024 van extreme regenval en de gevolgen.
Op 21 juli 2024 moest de spoedeisende hulp van het Slingeland Ziekenhuis in Doetinchem 7 uur uur dicht als gevolg van een overstroming door noodweer. Regenwater liep de spoedeisende hulp binnen en toiletten overstroomden. Alle ruimtes moesten eerst droog worden gemaakt en worden ontsmet voordat patiënten er weer behandeld konden worden. Uiteindelijk viel de impact mee, maar tegelijkertijd had er ook een andere calamiteit in de directe omgeving kunnen plaatsvinden, al dan niet als gevolg van het vele water.
Ook de uitval van een stroomverdeelstation bij Nijverdal, eind 2023, heeft de OVV geanalyseerd. Bij ruim 11.000 elektriciteitsaansluitingen viel de stroom uit, ruim vijf uur lang. Nu blijkt dat de netbeheerder de risico's van extreme regen laag inschatte, en weinig wist van de klimaatrisico's op die plek.
Een derde voorbeeld dat uitgebreid is onderzocht is een zware bui die eveneens op 21 juli 2024 viel in Enschede. De laaggelegen wijken Pathmos en Stadsveld kwamen blank te staan en bij ruim tachtig huizen liep er water naar binnen. In de dagen erop werd duidelijk hoe immens de gevolgen waren: rioolwater had veel schade aangericht aan de huizen en bewoners kregen gezondheidsklachten door optrekkend vocht.
‘Het is nu al een probleem’, zegt plaatsvervangend voorzitter Erica Bakkum van de OVV. ‘Het komt vaker voor, er is echt een duidelijke stijging. Het is niet allemaal te voorkomen, maar we moeten hard aan de slag als we dit willen bijbenen.’ Voorbeelden van maatregelen die genomen kunnen worden, zijn het vergroten van de rioolcapaciteit, het aanleggen van meer opvangmogelijkheden voor water en het beschermen van de stroomvoorziening en de toegang tot ziekenhuizen. We zullen ons als Nederland beter en sneller moeten voorbereiden om de veiligheidsrisico’s als gevolg van extreme regen in de toekomst het hoofd te kunnen bieden.
Bronnen:
Het hele rapport van de OVV is te downloaden via
https://onderzoeksraad.nl/wp-content/uploads/2026/01/onveiligheid-door-extreme-regen.pdf
