Nederland nadert een feitelijk watertekort, vergelijkbaar met het uitzonderlijk droge jaar 1976, aldus Harold van Waveren, voorzitter van de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW). Door aanhoudende droogte, lage rivierstanden en toenemende watervraag schaalde de LCW op 1 juli op naar niveau 1: dreigend watertekort. Fase 2, feitelijk watertekort, lijkt nu onvermijdelijk. Bij niveau 3 neemt het ministerie van Justitie en Veiligheid het over en ontstaat een nationaal crisiscentrum.
De situatie is uitzonderlijk voor begin juli, met rivierstanden en neerslagtekorten die gemiddeld eens in de twintig jaar voorkomen. Het IJsselmeer en Markermeer staan bewust hoog als buffer. Toch daalt de afvoer van de Rijn naar verwachting tot 800-850 m³/s rond 17 juli, een niveau dat alleen in 1976 eerder in juli werd gemeten. Ook de Maasafvoer bij Sint Pieter blijft laag, onder de 25 m³/s. Het neerslagtekort neemt toe door uitblijvende regen en stijgende temperaturen.
De uitdaging is dat de watervraag stijgt door warmte en verdamping, terwijl de aanvoer uit Duitsland, Zwitserland, België en Frankrijk afneemt. Waterbeheerders moeten keuzes maken over de verdeling van schaars water. Zo wordt extra zoet water ingezet tegen verzilting, wat ten koste gaat van de scheepvaart. Deze ondervindt hinder door langere wachttijden bij sluizen en dieptebeperkingen op de Waal. Ook industrie, natuur en landbouw lijden onder watertekort, met verlaagde grondwaterstanden, vissterfte, blauwalg en droogvallende beken.
Waterbeheerders nemen maatregelen: water wordt vastgehouden, onttrekkingsverboden zijn ingesteld, watergangen zijn gemaaid en pompen houden veengebieden nat. De Selectieve Onttrekking en Haringvlietsluizen zijn gesloten om verzilting te beperken. Schepen worden geclusterd geschut en de Klimaatbestendige Wateraanvoer en Doorvoer Krimpenerwaard zijn ingezet.
Voor de meeste Nederlanders zijn de gevolgen beperkt, maar Van Waveren roept op zuinig om te gaan met drinkwater om drukdaling te voorkomen. Landbouwbedrijven en schippers merken de droogte als eersten, en meer regio’s zullen waarschijnlijk een sproeiverbod instellen. Van Waveren vreest dat bij aanhoudende droogte de zomer van 1976 zich herhaalt, een scenario dat door klimaatverandering waarschijnlijker wordt.
Bronnen: https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2622789-nederland-stevent-af-op-watertekort-we-moeten-keuzes-gaan-maken en https://waterberichtgeving.rws.nl/owb/droogtemonitor
