De komende kabinetsperiode wordt doorslaggevend voor de toekomst van de Nederlandse luchtvaart. In een gezamenlijke brief van 13 januari j.l. aan de informateur waarschuwen maatschappelijke organisaties, wetenschappers, artsen en omwonenden dat het huidige luchtvaartbeleid onhoudbaar is. Terwijl burgers en andere sectoren hun uitstoot moeten terugdringen, blijft de luchtvaart groeien. Inmiddels vertrekken en landen er dagelijks ruim 1.800 vluchten in Nederland, met bijbehorende uitstoot, geluidsoverlast en gezondheidsrisico’s.
Volgens de brief is de luchtvaart uitgegroeid tot een uitzonderingssector in het klimaatbeleid. Zo geldt er geen accijns op kerosine, geen btw op vliegtickets en ontbreken bindende CO₂-doelen. Tegelijkertijd wordt geluidsoverlast al jaren gedoogd en beschikt Schiphol momenteel zelfs niet over een geldige natuurvergunning. Dat spanningsveld werd in maart 2024 scherp zichtbaar toen de rechtbank oordeelde dat de staat omwonenden jarenlang onvoldoende heeft beschermd tegen vliegtuiglawaai.
De schrijvers plaatsen ook kanttekeningen bij het economische belang van verdere groei. De luchtvaart draagt volgens cijfers slechts circa 0,4 procent bij aan het bbp, terwijl de maatschappelijke kosten, gezondheidsklachten, klimaatschade en aantasting van natuur, grotendeels bij de samenleving terechtkomen. Vooral overstappers, die meer dan een derde van de passagiers op Schiphol vormen, leveren nauwelijks belastinginkomsten op, maar vergroten wel de druk op de leefomgeving.Een ander belangrijk punt is de ongelijke verdeling van lasten en lusten. Veel- en vervliegers veroorzaken het grootste deel van de uitstoot, terwijl de gevolgen vooral worden gedragen door omwonenden en toekomstige generaties. Dit zijn de vijf concrete stappen die ze aan het nieuwe kabinet vragen:
1. Voer een bindend CO2-plafond in, zodat ook de luchtvaart wordt verplicht om de uitstoot naar beneden te brengen.
2. Maak de vliegbelasting eerlijker. Belast ook overstappers en maak de hoogte afhankelijk van reisklasse en frequentie.
3. Verbied nachtvluchten en geef omwonenden hun nachtrust terug.Zet definitief een streep door Lelystad Airport, dit is een sterk verouderd plan dat in strijd is met klimaat, stikstof en gezondheidsdoelen.
4. Veranker gezondheid en leefomgeving in luchtvaartbeleid door wettelijke normen en handhaving op te nemen.
5. De oproep aan een nieuw kabinet is helder: behandel de luchtvaart niet langer als uitzondering, maar als een sector die net als alle andere moet bijdragen aan de transitie.
Bron: Natuur & Milieu
