In aanloop naar de verkiezingen toont de nieuwste doorrekening van verkiezingsprogramma’s door het CPB en PBL een scherpe tegenstelling in klimaatbeleid. Terwijl progressieve partijen als GroenLinks-PvdA, D66, Volt en daarnaast ChristenUnie stevig inzetten op het halen van de klimaatdoelen, kiezen partijen als BBB, JA21, VVD en NSC juist voor een duidelijke terugschakeling. Het CDA zit daar tussenin en bouwt deels voort op het bestaande kabinetsbeleid. De PVV, FVD, PvdD en SP zitten overigens niet in de berekeningen. Van de eerste twee weten we dat ze niet om het klimaat malen, de PvdD des te meer.
De cijfers laten zien dat progressieve partijen mikken op een forse verlaging van de uitstoot richting 2030. Volt kiest voor stevige CO₂-heffingen en hogere energiebelastingen om die doelen af te dwingen. Tegelijkertijd geeft de partij minder geld uit aan subsidies dan het huidige kabinet. Andere partijen, zoals GroenLinks-PvdA, VVD, CDA en ChristenUnie, combineren belastingmaatregelen met extra klimaatuitgaven, bijvoorbeeld via subsidies voor verduurzaming van woningen of industrie.
Opvallend is de verdeeldheid over de CO₂-heffing voor de industrie. Waar progressieve partijen die willen behouden, willen midden- en conservatieve partijen (zoals VVD, BBB, JA21) deze juist afschaffen. Het huidige kabinet zette die heffing tijdelijk stop vanwege vertragingen in de aanleg van infrastructuur.
BBB, JA21 en NSC geven minder geld uit aan klimaat dan het huidige kabinet had begroot. VVD en JA21 stellen voor om energiebelastingen en accijnzen te verlagen, maatregelen die de uitstoot kunnen verhogen. Het risico voor het 'weglek effect' van de industrie wordt overigens ook in het rapport omschreven. De vraag is hoe realistisch dat is.
Het CPB en PBL hebben de klimaatplannen overigens niet volledig doorgerekend op effectiviteit, maar wel bekeken of ze bijdragen aan het behalen van de doelen voor 2030. De conclusie: alleen bij enkele partijen komt een forse uitstootdaling in zicht, bij andere partijen raken de doelen juist verder uit beeld.
Hoe dan ook legt het bloot hoezeer klimaatverandering een gepolitiseerd thema is. Terwijl het de meest kwetsbaren hier en elders als eerste raakt. Helaas is Nederland in de ban van opkomend nationalisme en daar hoort een gezonde leefomgeving kennelijk niet bij. Dat wordt de prijs die we met de komende generaties gaan betalen als we niet met elkaar besluiten het tij te keren. Tragisch genoeg wil de meerderheid van de samenleving dat wel. En die realiteit wordt door bepaalde partijen categorisch genegeerd. Die voeden liever onvrede. In plaats van de beseffen dat we maar één wereld hebben.
