Terwijl Europese regeringen jaarlijks 444 miljard euro aan fossiele subsidies uitdelen, buigt een WHO-commissie zich over de vraag of de klimaatcrisis officieel een volksgezondheidsnoodsituatie moet worden verklaard. Het antwoord is ja. En als dat niet gebeurt, waarschuwen de experts, zullen miljoenen mensen onnodig sterven.
De commissie, ingesteld door de WHO en samengesteld uit elf leden waaronder voormalige gezondheids- en klimaatministers, presenteert haar rapport zondag aan Europese ministers. Maandag begint de wereldgezondheidsvergadering.
Een officiële noodverklaring, in WHO-jargon een ‘public health emergency of international concern’ (Pheic), is het hoogste gezondheidsnoodsignaal dat de organisatie kan afgeven. Eerder werden covid en mpox zo verklaard. De commissie stelt dat ook de hashtag#klimaatcrisis die status verdient, vanwege ziekten als dengue en chikungunya, extreme hitte en voedselonzekerheid.
Katrín Jakobsdóttir, voormalig premier van IJsland en voorzitter van de commissie, is helder. ‘De klimaatcrisis is misschien geen pandemie, maar het is wel een hashtag#volksgezondheidsnoodgeval dat de gezondheid en het voortbestaan van de mensheid bedreigt. Als we niet sneller handelen, kunnen nog vele miljoenen mensen sterven of ernstig ziek worden.’
De fossiele subsidies maken de tegenstelling pijnlijk concreet. In twaalf Europese landen overstegen die subsidies in 2023 meer dan tien procent van de nationale gezondheidsuitgaven. In vier landen overtroffen ze het volledige zorgbudget. Fossiele subsidies zijn als een patiënt die zijn eigen medicijnen vergiftigt. Jakobsdóttir is direct: ‘Europese regeringen subsidiëren de industrieën die verantwoordelijk zijn voor de vroegtijdige dood van hun eigen burgers.’
Andrew Haines, hoogleraar aan de London School of Hygiene & Tropical Medicine, wijst op de risico’s. ‘Als we in het huidige tempo blijven uitstoten, versnellen we de gezondheidsrisico’s voor huidige en toekomstige generaties: meer mensen zullen lijden onder extreme hitte, overstromingen en infectieziekten.’ De commissie pleit ook voor weerbaarder gezondheidssystemen. Ziekenhuizen staan vaak op overstromingsgebieden en zijn zelden energiezuinig.
Het rapport benadrukt ook dat klimaatverandering een mentale gezondheidscrisis is. Jakobsdóttir ziet daar een kans. ‘Klimaatverandering is niet iets wat elders, aan iemand anders, in de toekomst gebeurt. Het verkort levens in Europese steden, nu, vandaag.’
WHO-regionaal directeur Hans Kluge sluit zich aan. ‘De beslissingen die regeringen vandaag nemen, bepalen de ziektelast van mensen die nu nog op de basisschool zitten. Het is een morele plicht om te handelen.’
(Bron: The Guardian https://lnkd.in/eY5M8iii)
