Tine Hens is historicus en auteur en schrijft over de klimaatcrisis en de dramatische gevolgen daarvan. Na haar eerdere boeken Het klein verzet en Het is allemaal de schuld van de Chinezen, beschrijft ze in haar nieuwste boek, Archief van mogelijk verlies, wat we allemaal aan het afbreken zijn.
Volgens Hens moeten we niet sturen op de bestaande systemen, maar de transitie oppakken. Als voorbeeld legt ze uit dat elektrisch rijden geen transitie is. Een elektrische deelauto is dat al een beetje, maar de echte transitie is goed openbaar vervoer. Ook Diederik Samsom’s idee dat AI kan helpen bij het vinden van alternatieve grondstoffen voor batterijen en zonnepanelen en het energiezuiniger maken van productieprocessen, is volgens Tine geen transitie. ‘De eerste vraag is hoeveel energie je nodig hebt en waarvoor je die gebruikt. Sleutelen aan het bestaande zal niet volstaan. Dat is wat ons ervan weerhoudt te veranderen.’
De huidige droogte leidt ertoe dat boeren ons grondwater oppompen, wat funest is voor het ecosysteem. Dit sproeien is vooral bedoeld voor gewassen die gebruikt worden als voer voor dieren; slechts een zevende deel van de landbouwgrond is bedoeld voor gewassen die mensen eten. De echte transitie is daarom dat boeren minder dieren houden, landbouwgrond gebruiken voor meer gevarieerde teelten, en medeverantwoordelijk zijn voor de biodiversiteit op hun grond.
Volgens Hens wordt de schuld van deze ongemakkelijke waarheid vaak bij anderen gelegd. Niet alleen in privésituaties maar ook op sociale media en in journalistieke talkshows. Toch is het bij de schuldvraag eigenlijk alleen interessant om te kijken naar waar de grootste uitstoot zit. Die zit bij fossiele bedrijven en bij de rijkste een procent op deze planeet. Deze vervuilers hebben de meeste mogelijkheden om een verschil te maken, maar profiteren ook het meest van de status quo en het sleutelen aan het bestaande systeem.
Systemen veranderen is niet makkelijk, maar dit is nodig. Om een transitie tot stand te brengen moeten we volgens Hens mensen raken met herkenbare verhalen. Ook moeten we uitleggen dat de winst van sociaal rechtvaardig klimaatbeleid groter is dan het verlies, en tegelijk openstaan voor weerstand. Zo vertelt ze over een vrachtwagenchauffeur die elektrische vrachtwagens afdeed als ‘weer zo'n dingetje van de bazen’. In hetzelfde gesprek kwam echter ook naar voren dat hij boos werd van sociale onrechtvaardigheid. Volgens Hens heeft klimaatbeleid alles te maken met sociale rechtvaardigheid. Zo stierven er tijdens de hittegolf in juni meer mensen dan tijdens de piekperiodes van de coronacrisis, vooral in kleine appartementen die stikheet werden.
Bron: Joop
