Eeuwenlang groeiden hertshoornkoraalen elandshoornkoraal als geweien uit de zeebodem van Florida’s riffen. Nu zijn deze sleutelsoorten ‘functioneel uitgestorven, concluderen Amerikaanse wetenschappers in een recent gepubliceerd onderzoek in Science. Na een recordbrekende mariene hittegolf in de zomer van 2023 bleven slechts schamele restanten over van wat ooit het fundament vormde van een bijna 600 kilometer lang ecosysteem.
De twee soorten, die al tienduizend jaar de ruggengraat van Florida’s koraalriffen vormden, waren al zwaar verzwakt door ziekten, vervuiling, visserij en kustontwikkeling. De uitzonderlijke zeewatertemperatuur van ruim 32 graden Celsius – de hoogste in minstens 150 jaar – bleek de genadeklap.
Rond Florida leven zo’n tachtig koraalsoorten, maar hertshoorn- en elandshoornkoraal waren de echte bouwers van het rif. Hun vertakte structuren boden beschutting aan talloze vissen en andere zeedieren, en vormden de basis waarop het rif kon doorgroeien. Hun verdwijnen heeft volgens de onderzoekers cascaderende gevolgen: de rifgroei stagneert, de biodiversiteit keldert en kustlijnen worden kwetsbaarder voor stormen en erosie.
Onderzoekers volgden tijdens ruim 500 duiken meer dan 52.000 koraalkolonies langs de kust van Florida. In het zuidelijke deel bleek 98 tot 100 procent van het koraal gestorven. Alleen voor de kust bij Miami, waar het water iets koeler bleef, overleefde een klein deel. ‘Wat we zien is het instorten van een systeem dat duizenden jaren stabiel was’, zegt bioloog Ross Cunning, hoofdauteur van de studie.
Koraal is extreem gevoelig voor warmte. Zodra het water te heet wordt, stoten kolonies de microscopische algen uit die hen van energie en kleur voorzien. Zonder deze algen verbleken de dieren en sterven ze als de stress te lang aanhoudt. Wat resteert is een wit, levenloos skelet. Door de klimaatverandering volgen mariene hittegolven elkaar steeds sneller op, waardoor riffen minder tijd krijgen om te herstellen.
De hittegolf van 2023 trof riffen die al ernstig verzwakt waren. Volgens de onderzoekers is natuurlijk herstel vrijwel onmogelijk geworden. Zelfs het terugplaatsen van gezonde, in het laboratorium gekweekte kolonies heeft weinig zin: delen van het gestorven koraal waren al eerder geplant.
Daarom richten wetenschappers zich nu op het kweken van hitteresistente koraalsoorten. In laboratoria wordt geëxperimenteerd met kruisingen van lokale koralen met exemplaren uit warmere gebieden en met algen die beter bestand zijn tegen hitte. Zulke technieken geven hoop, maar het blijft een race tegen de klok.
Hertshoornkoraalen elandshoornkoraal kunnen misschien tijdelijk gered worden, maar als de opwarming van de aarde niet wordt afgeremd verliezen we dit gevecht volgens Cunning onvermijdelijk.
NOS
