De betoverende wereld onder water op Bonaire verliest in snel tempo veel van haar kleur en kwaliteit. Ook in het Caribisch gebied staat met name het harde koraal onder zware druk. Wetenschappers doen op meerdere fronten onderzoek. Die tonen aan dat drie belangrijke stressfactoren onuitwisbare sporen nalaten: hittestress, de koraalziekte SCTLD én vervuiling veroorzaakt door mensen.
Hittestress zorgt ervoor dat koraal alle kleur verliest. Eerder zagen we dat al rond bijvoorbeeld de Malediven, waar coralbleaching zorgde voor witte vlaktes onder water. Zodra de zeetemperatuur boven de 30 graden komt, reageert het koraal daar meteen op. De afgelopen jaren heeft dat ook op Bonaire voor afname van de koraalkwaliteit gezorgd. Maar nu raast ook de koraalziekte Stony Coral Tissue Loss Disease door het Caribisch gebied.
Onderzoekers van de Universiteit Utrecht en de Wageningen Universiteit brengen de gevolgen in kaart. De uitbraak van de bacteriële ziekte werd in 2023 manifest zichtbaar. Om inzichtelijk te maken wat de gevolgen zijn, kijken de onderzoekers naar allerlei gegevens van de afgelopen negen jaar. Daaruit blijkt dat zes belangrijke rifbouwende koraalsoorten bijzonder kwetsbaar zijn. Dat wordt ook bevestigd door onderzoek van het Bonaire National Marine Park: de levende bedekking van het rif rond Bonaire met levend koraal is tussen 2019 en 2025 gedaald van 24 procent naar 9 procent.
Reef Renewal is een organisatie die zich inzet voor herstel van het koraal. Door besmette koralen met een antibioticapasta te behandelen wordt gepoogd verdere besmetting te voorkomen. Daarnaast wordt met ondersteuning van de stichting Nationaal Park koraal gekweekt voor toekomstig herstel van het rif. De riffen rond het Washington Slagbaai National Park zijn in ieder geval al maximaal beschermd en verboden voor duikers. Een klein lichtpuntje is dat de watertemperatuur iets is gedaald, waardoor er weer wat kleur terugkeert.
Maar dat is niet genoeg. Ik duik zelf al sinds 1995 en ben 'opgevoed' met maximale aandacht voor de kwetsbaarheid van de onderwaterwereld en de noodzaak deze te beschermen. Duikers hebben een belangrijke rol. Niet alleen door onder water door met je tengels van koraal af te blijven, maar ook boven water door verantwoord met het milieu om te gaan, geen rotzooi achter te laten, waterverontreiniging te voorkomen, en (financieel) bij te dragen aan natuurherstel. Alleen dan kunnen ook toekomstige generaties getuige zijn van die fabelachtig prachtige onderwaterwereld.
