De wereldwijde uitbouw van hernieuwbare energie bereikt nieuwe records. Voor het eerst in honderd jaar haalde hernieuwbare energie kolen in als belangrijkste bron van elektriciteitsopwekking. Volgens de Britse denktank Ember was hernieuwbare energie in 2025 goed voor 33,8 procent van de wereldwijde elektriciteitsopwekking, terwijl kolen 33 procent uitmaakten. De groei van zonne-energie bedroeg mondiaal 30 procent ten opzichte van een jaar eerder, de hoogste stijging in acht jaar, en leverde 75 procent van de netto groei in elektriciteitsvraag.
Terwijl de wereld wordt geconfronteerd met haar afhankelijkheid van fossiele energie, gaat de opmars van hernieuwbare energie door. In zowel India als China daalde de opwekking van fossiele energie voor het eerst deze eeuw. In China groeide de capaciteit van schone energie sneller dan de vraag naar elektriciteit, terwijl India minder elektriciteitsgroei kende dan in voorgaande jaren. Deze verschuiving wordt vooral gedreven door de snelle uitrol van zonne- en windenergie.
Twee belangrijke kanttekeningen bij het Ember-rapport. Ten eerste gaat het alleen over elektriciteitsopwekking en niet over energie voor transport en verwarming van huizen en gebouwen. Ten tweede komt het rapport van een denktank met een ideologisch doel: het versnellen van de energietransitie. Dat wil niet zeggen dat de data onbetrouwbaar zijn, want NRC en andere media citeren Ember vaker, maar het is altijd goed om ook andere data te bekijken.
Het Internationaal Energieagentschap (IEA), gelieerd aan de OESO en opgericht in 1974 met als doel de energiezekerheid te vergroten, bracht maandag ook een rapport uit over 2025. Dit gaat niet alleen over elektriciteitsopwekking, maar over de wereldwijde consumptie van alle vormen van energie. Zonne-energie groeide het hardst in het wereldwijde energieaanbod vorig jaar: 25 procent van de nieuwe energiecapaciteit in 2025 kwam uit de zon. Voor het eerst in de geschiedenis was een hernieuwbare bron goed voor de meeste groei. Daarna volgde aardgas met 17 procent. De zonne-energiecapaciteit die werd toegevoegd in 2025 was de grootste toevoeging in energiecapaciteit uit één bron ooit.
Toch blijft het belangrijk om deze cijfers in perspectief te plaatsen. Ook de vraag naar fossiele energie bleef in 2025 toenemen: aardgas met 17 procent, olie met 15 procent en kolen met 9 procent. Kijk je niet louter naar de veranderingen in de wereldwijde energiemix, maar naar het totale plaatje, dan domineert fossiele energie nog steeds. Volgens het IEA was olie in 2023 nog goed voor zo’n 30 procent van de wereldwijde energievoorziening, kolen voor 28 procent en gas voor 23 procent. Hernieuwbare energie, ondanks een rappe stijging, zat wereldwijd nog onder de 15 procent in de energiemix.
De opkomst van batterijopslag speelt een cruciale rol in de energietransitie. De kosten van batterijen daalden in 2025 met 45 procent, terwijl de capaciteit met 46 procent groeide. Landen als Chili en Australië laten zien dat grootschalige batterijopslag leidt tot lagere stroomprijzen en minder afval van overtollige zonne-energie. Hierdoor kan zonne-energie niet alleen overdag, maar op elk moment van de dag worden ingezet.
Deze ontwikkelingen markeren het begin van een nieuw tijdperk, waarin schone energie de groei in elektriciteitsvraag opvangt en de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen vermindert. Toch blijft het totale energiebeeld wereldwijd nog steeds gedomineerd door fossiele brandstoffen. De energietransitie is in volle gang, maar er is nog een lange weg te gaan.
Bron: NRC https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/21/record-volgt-op-record-bij-de-wereldwijde-uitbouw-van-hernieuwbare-energie-a4926023 en Ember rapport https://ember-energy.org/latest-insights/global-electricity-review-2026/
