Vier jaar na de allesverwoestende tyfoon Rai in de Filipijnen, waarbij in 2021 meer dan 400 mensen om het leven kwamen en 3,2 miljoen mensen ontheemd raakten, zoeken slachtoffers gerechtigheid. Een groep van 67 overlevenden wil Shell aansprakelijk stellen voor de schade die de storm aanrichtte. Zij vragen niet alleen een schadevergoeding - voor onder meer verlies van dierbaren, psychologisch trauma en inkomensverlies - maar ook maatregelen om verdere schendingen te voorkomen. Volgens hen heeft het oliebedrijf willens en wetens bijgedragen aan de opwarming van de aarde, waardoor de orkaan aan kracht won.
Onderzoek van Imperial College London en de University of Sheffield wijst uit dat door de mens veroorzaakte opwarming de kans op een storm als Rai meer dan verdubbelde. Eerder is aangetoond dat de klimaatverandering niet leidt tot meer tropische cyclonen, maar dat de meest intense en destructieve tyfoons wel vaker voorkomen.
De overlevenden hebben via hun advocaten een formele aankondiging van juridische stappen – een zogenoemde letter before action – ingediend bij Shells hoofdkantoor in Londen. Als het bedrijf niet op de aantijgingen reageert, willen de eisers in december een zaak aanhangig maken bij het Britse High Court. Zo’n rechtszaak zou een primeur zijn, in het Verenigd Koninkrijk en daarbuiten: het is de eerste civiele zaak die de activiteiten van vervuilende bedrijven direct koppelt aan overlijdens en persoonlijk letsel door klimaatverandering in het globale zuiden. Tot nu toe richtten klimaatprocedures zich vooral op toekomstige risico’s.
De claim baseert zich op Filipijnse wetgeving die burgers het recht geeft op een gezond leefmilieu. Volgens de aanklacht heeft Shell schade veroorzaakt doordat het zijn fossiele brandstofproductie bleef uitbreiden ondanks kennis van de gevolgen van klimaatverandering. Ook zou Shell niet openbaar hebben gemaakt wat het wist en ondernam het actief stappen om de discussie over klimaatverandering in zijn voordeel te beïnvloeden.
Advocaat Greg Lascelles van het Britse kantoor Hausfeld zegt dat interne documenten aantonen dat Shell al zestig jaar wist van de schadelijke effecten van fossiele brandstoffen. Shell ontkent die lezing. ‘De suggestie dat Shell unieke kennis had over klimaatverandering is simpelweg onjuist’, reageerde een woordvoerder.
De zaak past in een bredere trend van snel toenemende klimaatrechtspraak. Volgens onderzoekers van de London School of Economics werden in 2024 elf “polluter pays”-zaken aangespannen, maar tot nu toe is nog geen enkel bedrijf daadwerkelijk aansprakelijk gesteld voor klimaatschade.
Bron: The Guardian
