Economen waarschuwen al decennia voor klimaatschade door droogte, hitte en branden. Maar overheden, ook de Nederlandse, hebben te weinig naar die waarschuwingen geluisterd, zeggen twee hoofdeconomen in Trouw.
Rens van Tilburg, voormalig directeur van het Sustainable Finance Lab van de Universiteit Utrecht en nu hoofdeconoom energietransitie bij TNO, zegt: 'Tot nu toe hadden economen en financiële instellingen het vooral over de middellange tot lange termijn, en werd gedacht dat de kortetermijnimpact beperkt was. Maar wetenschappers zien de temperaturen al langer harder stijgen dan hun modellen hadden voorspeld, en deze zomer zien we dat de impact al veel groter is dan we eerder hadden gedacht.' En Barbara Baarsma, hoogleraar economie aan de Universiteit van Amsterdam en hoofdeconoom bij PwC: 'Klimaatverandering is geen toekomstscenario meer, maar een economische realiteit.'
Hoewel het inmiddels is afgekoeld en weer wat regent, becijferde de Triodos Bank dat de hitteschade van deze zomer Europa 180 miljard euro bedraagt. Het kan de verwachte economische groei van Europa en ook van Nederland grotendeels wegvagen. Daarbij schiet ons land ook nog eens tekort bij het effectief tegengaan van klimaatverandering. Volgens doorrekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving is de kans dat de doelen voor 2030 gehaald worden met het huidige beleid zo goed als nihil.
De Britse econoom en voormalig vice-directeur van de Wereldbank Nicholas Stern bewees in 2006 die economische impact onomstotelijk. Baarsma: 'Zijn boodschap was dat klimaatverandering de grootste marktfout uit de geschiedenis is, en dat vroeg ingrijpen veel goedkoper is dan het herstellen van schade achteraf. Volgens Stern lagen de kosten van een ambitieus klimaatbeleid rond de één procent van het mondiale bbp per jaar, terwijl de economische schade van ongecontroleerde klimaatverandering vele malen groter zou uitvallen.'
Politiek luistert niet
Waarom heeft Nederland dan te weinig naar de waarschuwingen van economen geluisterd? Een van de redenen is volgens Van Tilburg dat klimaatschade niet wordt meegenomen in de centrale doorrekeningen van overheidsbeleid. 'Dat de economie minder productief wordt door hitte – en ook de kosten van schade en herstel na natuurrampen – wordt nog helemaal niet meegerekend. Voor politici is het relatief makkelijk om niet met extra klimaatbeleid te komen, omdat ze er niet op worden afgerekend.'
Zijn oproep is om de gevolgen van klimaatverandering wel mee te nemen in de economische doorrekeningen, bijvoorbeeld rond Prinsjesdag. 'Politici kunnen nu nog te makkelijk denken: dit is een probleem voor de volgende generatie, wij gaan gratis op klimaatbeleid bezuinigen.'
Volgens Baarsma is het nog niet te laat. 'De keuze is niet economie óf klimaat. Handelen kost nog steeds een fractie van wat niets doen gaat kosten, en levert ook nog schonere lucht en energiezekerheid op.'
