Het lijkt erop of Earth Day gisteren stilletjes aan ons voorbij is getrokken. De media besteedde er geen aandacht aan. Earth Day, in 1970 in de Verenigde Staten gestart als nationale actiedag voor het milieu, groeide uit tot een wereldwijde beweging. In Nederland werd de dag in 2002 geïntroduceerd, met als doel bewustwording, positivisme en het vieren van de aarde. Sindsdien staat 22 april elk jaar in het teken van actie, educatie en het benadrukken van onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de planeet. De urgentie van klimaatverandering is niet minder groot geworden. Helaas staat klimaatbeleid onder druk.
Klimaatwetenschappers waarschuwen rond deze Earth Day dat verschillende kritieke tippingpoints al in beweging zijn. Koraalriffen zijn wereldwijd in langdurig verval, de Atlantische oceaanstroom AMOC vertraagt sneller dan verwacht, en het smelten van permafrost en ontbossing van het Amazonegebied versterken de crisis. Deze systemen zijn met elkaar verbonden: het smelten van Groenlands ijs beïnvloedt de AMOC, wat weer invloed heeft op het Amazonegebied. Een domino-effect dreigt, waarbij het overschrijden van één tippingpoint andere kan triggeren.
Toch zijn er ook tekenen van hoop. Activisten kiezen steeds vaker voor een positieve benadering, met nadruk op de gemeenschap. Op Earth Day werden initiatieven georganiseerd om mensen dichter bij de aarde te brengen, zoals blotevoetspaden en educatieve evenementen. Christiana Figueres, voormalig VN-klimaatchef, benadrukt dat vreugde en verbinding net zo belangrijk zijn als harde feiten.
Een rapport van International IDEA, toevallig gepubliceerd op Earth Day, laat zien dat extreme weersomstandigheden een groeiende bedreiging vormen voor democratische processen. De belangrijkste conclusie is dat natuurrampen de afgelopen twintig jaar 94 verkiezingen in 52 landen hebben verstoord. Het rapport roept op om verkiezingsprocessen op te nemen in nationale klimaatadaptatieplannen, zodat democratische instituten beter beschermd zijn tegen de gevolgen van klimaatverandering.
De aarde heeft onze zorg en actie nodig, niet alleen op Earth Day, maar elke dag. Het beïnvloed nu al het menselijk leven en bedreigt de toekomst. Dus één keer per jaar stilstaan bij Moeder Aarde is wel het minimum wat je de politiek en media kunt vragen.
Bronnen: Dag van de Aarde, Earth.com, AFP, AP news
