Frits Verhoef, ondernemer en schrijver, geloofde lang dat techniek en vooruitgang het klimaatprobleem zouden oplossen. In zijn nieuwe boek Verhalen voorbij de toekomst komt hij daarop terug. Groen en groei gaan volgens hem uiteindelijk per definitie niet samen, omdat de draagkracht van de aarde eindig is. Toch doen overheden nog altijd alsof de economie elk jaar moet groeien. ‘We moeten de verhalen veranderen waarin we als samenleving geloven’, zegt Verhoef in een interview met Trouw.
Zijn ommezwaai ging geleidelijk. In 2006 begon hij met zonnepanelen en was hij vanuit zijn technische achtergrond overtuigd dat het klimaatprobleem op te lossen viel. Later verhuurde hij zonnepanelen en warmtepompen, en bedacht hij een statiegeldsysteem om grondstoffen te hergebruiken. ‘Ik kwam er bij bedrijven niet eens mee langs de receptie, want het ging in tegen de economische belangen op korte termijn.’ Bij een cursus over de transitie naar een duurzame economie stortte zijn beeld in: ‘Simpelweg de CO2-uitstoot omlaag moeten brengen is niet voldoende.’
Economische groei is volgens Verhoef geen universele wet, maar een verhaal waarin we als samenleving collectief zijn gaan geloven. Het grootste verhaal is misschien dat de mens boven de natuur staat. De afgelopen tweeduizend jaar kon de aarde het tempo waarin we onze leefomgeving vernietigden meestal nog bijhouden. ‘Maar sinds we fossiele brandstoffen zijn gaan gebruiken, is daar zo’n versnelling in gekomen: daar is de aarde niet tegen opgewassen.’
Een ander hardnekkig verhaal is dat aandeelhouders bepalen wat er in een bedrijf gebeurt. Dat wordt al herschreven, zegt Verhoef. Hij wijst op steward ownership, waarbij de zeggenschap bij werknemers, klanten of zelfs de buurt ligt in plaats van bij aandeelhouders. Hoe een nieuw systeem er precies uitziet, weet volgens hem nog niemand. ‘We moeten stoppen met het idee dat we het binnen de bestaande kaders oplossen. Maar de opgave is te groot om in één keer te bevatten.’
De verantwoordelijkheid ligt nu bij het individu, maar daar hoort die volgens Frits Verhoef niet thuis. ‘Het verhaal is niet: als jij maar geen vlees eet of als jij maar zonnepanelen hebt, dan komt het goed. Natuurlijk helpt dat een beetje. Maar we leven en werken bovenal in een systeem dat moet veranderen.’ Wie wil bijdragen, kan meeschrijven aan de nieuwe verhalen, bijvoorbeeld via een voedsel- of energiecoöperatie of een verkiezingsprogramma.
Ook optimisme heeft volgens hem een valkuil. ‘Optimistisch zijn omdat technische oplossingen groeien, getuigt van intellectuele luiheid.’ En: ‘In het pessimisme zit meer realiteitszin.’ Toch ziet hij nog hoop: ‘De ingrediënten zijn er om te veranderen, om tot een gezamenlijk toekomstbeeld te komen.’
Bron: Trouw
https://www.trouw.nl/duurzaamheid-economie/ondernemer-frits-verhoef-geloofde-lang-in-groene-groei-maar-komt-daar-in-zijn-nieuwe-boek-van-terug~b64c63b9b/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.linkedin.com%2F (samengevat door Claude).





