De Verenigde Staten zetten een ingrijpende stap in hun klimaatbeleid. Op 8 januari 2026 maakte president Donald Trump via een presidentieel memorandum bekend dat de VS zich terugtrekken uit het United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC), het kernverdrag waarop de wereldwijde samenwerking tegen klimaatverandering is gebouwd. Tegelijkertijd verbreekt de VS de banden met nog eens 65 internationale organisaties en commissies.
Daarmee staat de VS als enige land buiten het UNFCCC, een verdrag dat sinds 1992 door alle andere landen ter wereld wordt gedragen. Ook trekt Washington zich terug uit het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), het VN-orgaan dat de stand van de klimaatwetenschap samenvat. Verder verlaat de VS onder meer de International Renewable Energy Agency (IRENA) en de International Solar Alliance, beide gericht op het versnellen van de energietransitie.
Ook op het terrein van natuur en biodiversiteit trekt de VS zich terug uit belangrijke instituties, zoals de International Union for Conservation of Nature (IUCN) en de International Tropical Timber Organization, die zich bezighouden met soortenbescherming en duurzaam bosbeheer. Daarnaast beëindigt Washington deelname aan kennis- en onderzoeksinstellingen, waaronder de United Nations University, en aan regionale samenwerkingsverbanden zoals het Pan-American Institute for Geography and History.
Critici benadrukken dat deze stap verder gaat dan symboliek. Door zich terug te trekken uit zowel beleids- als kennisinstituten verliest de VS invloed op internationale normen, investeringsstromen en afspraken rond de energietransitie. Volgens experts snijdt het land zichzelf economisch in de vingers, terwijl andere regio’s juist versnellen met investeringen in hernieuwbare energie en klimaatadaptatie.
De klimaatcrisis zelf trekt zich weinig aan van politieke grenzen. Wetenschappers waarschuwen dat mondiale temperatuurdoelen steeds verder uit zicht raken en dat de schade door extremere hitte, droogte en overstromingen toeneemt — ook in de Verenigde Staten. Terwijl veel landen hun samenwerking proberen te verdiepen, kiest de VS ervoor zich terug te trekken uit vrijwel alle multilaterale structuren die bedoeld zijn om dit gezamenlijke probleem aan te pakken.
Of een toekomstige Amerikaanse regering deze stap juridisch en politiek eenvoudig kan terugdraaien, is onzeker. Voorlopig zet de grootste historische uitstoter van broeikasgassen zichzelf bewust buitenspel in het mondiale klimaatoverleg.
Bron The Guardian
