De zomer van 2025 begon droog en vroeg. Ondanks een nat begin van het jaar is het grondwaterpeil onvoldoende hersteld. In Trouw zeggen hydrologen Inge de Graaf (WUR) en Marc Bierkens (Universiteit Utrecht) dat de de effecten op natuur en landbouw nu al zichtbaar zijn. En regenbuien helpen nauwelijks: de bodem is zo droog dat ze als een verstopt spons nauwelijks water opneemt.
Het probleem is structureel. Het waterbeheer in Nederland is nog vooral gericht op snelle afvoer, terwijl er juist water vastgehouden moet worden om droogte beter op te vangen. Hoogleraar Bierkens pleit voor het herinrichten van het landschap: sloten moeten minder snel afvoeren, beken weer gaan meanderen, natte natuur herstellen. Ook landbouw en woningbouw zullen zich volgens hem moeten aanpassen aan de realiteit van een droger klimaat.
De droogte heeft inmiddels gevolgen voor het beleid. In regio’s als de Achterhoek, Brabant en de Veluwe gelden verboden op het gebruik van oppervlakte- en grondwater voor landbouw. Tegelijkertijd wordt zoet rivierwater via het gemaal De Aanvoerder richting het westen gestuurd om zoute kwel tegen te gaan – een maatregel die volgens de Unie van Waterschappen geen water weghaalt van droge zandgronden, omdat ‘rivieren nu eenmaal niet omhoog stromen’.
De Unie benadrukt dat waterschappen al ervaring hebben met droogte en structurele maatregelen nemen, zoals hogere slootpeilen, beekherstel, en het kiezen van beter passende gewassen. Toch erkent woordvoerder Jane Alblas dat er meer nodig is: zuiniger omgaan met water, en een ruimtelijke inrichting waarbij bodem en water leidend zijn.
Volgens De Graaf moet Nederland verder vooruit leren kijken. De huidige droogtemonitor richt zich vooral op korte termijn. Haar team werkt aan modellen die drie maanden vooruit kunnen kijken, op basis van verdamping, verwachte regenval en rivierafvoer. Dit kan helpen beter te voorspellen hoe lang het duurt voor het grondwater zich herstelt, en waar actie nodig is.
Droogte is geen tijdelijke crisis meer, maar een nieuwe realiteit. Vasthouden van water, landschapsaanpassing en langetermijnbeleid zijn essentieel om natuur, landbouw en drinkwatervoorziening in stand te houden.
Bron: Trouw https://www.trouw.nl/duurzaamheid-economie/het-water-moet-terug-de-grond-in-en-dat-vergt-meer-dan-pappen-en-nathouden~bc94c95e/
