Strenge straffen voor klimaatdemonstranten in het Verenigd Koninkrijk zorgen niet voor minder protest, maar juist voor meer vastbeslotenheid om door te gaan. Dat blijkt uit nieuw onderzoek onder 1.300 activisten, waarover The Guardian bericht. Arrestaties, boetes en zelfs gevangenisstraffen vergroten in veel gevallen de bereidheid om opnieuw – en soms ingrijpender – actie te voeren.
De studie laat zien dat repressie verschillende reacties oproept, afhankelijk van de emotie die het oproept. Activisten die al zijn opgepakt of bestraft, geven aan minder angst te voelen voor toekomstige acties. Bij anderen leidt de dreiging van repressie tot woede of minachting richting de overheid – gevoelens die hen motiveren om door te gaan. Slechts een deel van de ondervraagden haakt af uit angst voor straf.
Repressie creëert verbondenheid
Volgens onderzoeker Nicole Tausch van de Universiteit van St Andrews is dat effect verklaarbaar: ‘Wanneer mensen het gevoel krijgen dat ze niet langer via legitieme wegen gehoord worden, zoeken ze andere manieren om hun ongenoegen te uiten.’ Ze wijst erop dat repressie niet alleen individuen beïnvloedt, maar ook een collectief gevoel van urgentie en verbondenheid creëert. ‘Het versterkt het idee van een gedeelde morele plicht om te handelen.’
In Groot-Brittannië is de afgelopen jaren hard opgetreden tegen klimaatdemonstranten. Sommigen kregen vier jaar gevangenisstraf wegens het plannen (!) van het blokkeren van een snelweg. Ook mochten ze het klimaat niet opvoeren als reden voor hun acties.
Regering kan beter naar de activisten gaan luisteren
Internationaal klinkt er groeiende kritiek. De VN-rapporteur voor mensenrechtenverdedigers stelde recent dat landen als het VK enerzijds klimaatdoelen onderschrijven, maar anderzijds activisten criminaliseren die juist voor die doelen opkomen. De Britse regering kan dus beter met klimaatactivisten om de tafel gaan zitten, om oplossingen te zoeken voor de klimaatcrisis, in plaats van proberen ze achter slot in grendel te krijgen.
