Jaarlijks wordt er voor vele miljoenen euro’s ongebruikt medisch materiaal, zoals luiers en medicijnen verbrand. Daarom richtten Hanneke van Andel en Anja Vissers, twee zeer ervaren apothekersassistenten, de Apotheek van de Toekomst op. (bron in commentaar)
De Apotheek van de Toekomst haalt door heel Nederland ongebruikte medische hulpmiddelen op bij ziekenhuizen, zorginstellingen en apotheken. Medicijnen worden nog niet ingezameld.
De kosten van verspilling in de zorg lopen in de miljarden. RIVM-onderzoek uit 2024 vond dat ‘de zorgprofessional een gevoel van veiligheid’ wil hebben waardoor er meer voor wordt geschreven en er grotere voorraden zijn dan nodig is, ook als producten over de datum kunnen gaan. Daarnaast kan inkoop van grote hoeveelheden gunstig zijn doordat er bulkkorting wordt toegepast.
Vissers en Van Andel wilden beiden verspilling tegengaan: Vissers bij medicijnen vanuit financiële overwegingen, Van Andel bij hulpmiddelen, zoals incontinentiemateriaal, vanuit een duurzaamheidsperspectief. Ze besloten samen te werken.
Onzin-houdbaarheidsdatum
Veel producten hebben een houdbaarheidsdatum terwijl ze eigenlijk oneindig houdbaar zijn. ‘Je lacht je kapot: een katheter, gewoon een plastic ding, heeft een vervaldatum. Vind je het gek dat we ieder jaar meer premie moeten betalen?’ zegt Van Andel. Producten die over de datum zijn mogen niet meer verkocht worden, maar kunnen prima gebruikt worden door zorgopleidingen. De prijs ligt op veertig procent van de nieuwwaarde. Helaas weten veel scholen dit nog niet.
Door enthousiasme bij veel zorgmedewerkers wordt er steeds meer materiaal aangeboden wat door de Apotheek van de Toekomst op eigen kosten wordt opgehaald. Dit is financieel lastig. Van Andel heeft zelf een flink bedrag geïnvesteerd maar een subsidieaanvraag werd afgewezen omdat er geen technologische innovatie aan te pas kwam.
‘Het is absurd dat ze moeten bedelen om geld voor dit fantastische initiatief’, zegt Toine Egberts, hoogleraar klinische farmacie aan het UMC Utrecht. Zijn succesvolle experiment met hergebruik van medicijnen waardoor enorme besparingen mogelijk bleken, is door Nederland gebruikt om in de EU te pleiten voor de mogelijkheid om als EU-lidstaat zelf te bepalen hoe heruitgifte van medicijnen wordt geregeld. De Nederlandse regering denkt nog drie jaar nodig te hebben om te bepalen hoe dit precies ingevuld gaat worden: Welke medicijnen mogen er hergebruikt worden, welke apotheken mogen er meedoen?
Critici vinden dat vooral het zorgsysteem anders moet. Volgens hen wordt er consequent teveel geproduceerd en voorgeschreven. Egberts vindt dat alle partijen bij elkaar zouden moeten gaan zitten om te bepalen hoe het systeem eruit moet zien. De Apotheek van de Toekomst heft zichzelf op als dit gelukt is. ‘Dan werkt het systeem en zijn wij overbodig.’
