Biologen van de Universiteit van Bonn hebben een biomimetisch filter ontwikkeld dat wasmachinewater vrijwel volledig van microplastic zuivert. De innovatie, geïnspireerd op de bek van een ansjovis, haalde in tests 99,6 procent van de plastic vezels uit het water.(Bron: NRC)
Wasmachines zijn een belangrijke bron van microplasticvervuiling. Per persoon komt jaarlijks 10 tot 120 gram microplastic vrij bij het wassen van kleding. Naar schatting is 63 tot 90 procent van het microplastic in rioolslib afkomstig van wasmachines.
Microplastics vormen een van de meest hardnekkige vervuilingsproblemen van deze tijd. De microscopisch kleine deeltjes, vaak dunner dan een haar, stapelen zich op in rivieren, meren en oceanen. Daar worden ze opgegeten door vissen, schelpdieren en andere zeedieren die de kunstofdeeltjes niet kunnen onderscheiden van voedsel. Via de voedselketen bereiken microplastics uiteindelijk ook ons eigen bord.
Het probleem groeit exponentieel. Wetenschappers schatten dat er inmiddels miljoenen tonnen microplastic in de wereldzeeën drijven. De deeltjes breken af tot steeds kleinere fragmenten, maar verdwijnen nooit helemaal. Ze hopen zich op in sediment, in de lichamen van zeedieren en in afgelegen gebieden zoals de Noordpool.
Steeds meer onderzoeken tonen aan dat microplastics schadelijke effecten hebben op waterorganismen. De deeltjes kunnen darmen verstoppen, ontstekingsreacties veroorzaken en gifstoffen bevatten die zich ophopen in weefsels. Voor het menselijk lichaam zijn de gevolgen nog grotendeels onbekend, maar microplastics zijn inmiddels aangetroffen in menselijk bloed en longweefsel.
De doorbraak kwam toen biologen die onderzoek doen naar filtervoeders, een onverwachte bron van inspiratie vonden: de ansjovis. Deze vis jaagt door met opgesperde bek door de zee te zwemmen en plankton uit het water te zeven. De kieuwbogen van de ansjovis functioneren als een cascade van steeds fijnere zeefjes. Kieuwharkjes met fijne tandjes zorgen dat schoon water via de kieuwen wegstroomt, terwijl microscopisch kleine voedseldeeltjes achterin de keel van de vis belanden.
Samen met wetenschappers van het Fraunhofer Instituut ontwikkelden de onderzoekers een filter gebaseerd op dit principe. Het trechterdesign voorkomt dat het filter verstopt raakt terwijl deeltjes erover stromen. De verzamelde microplastics worden periodiek tot een pellet samengeperst, zodat het plastic veilig kan worden afgevoerd. De onderzoekers hebben octrooi aangevraagd op hun vinding.
Het zal nog wel even duren voordat het op de markt is. Tot die tijd kun je natuurlijke materialen dragen zoals katoen. En zijn er waszakken om microplastic te filteren voor jouw synthetische kleding.
Bron: NRC
