Met een prachtig, persoonlijk essay beëindigt de gerenommeerde klimaatverslaggever Paul Luttikhuis zijn loopbaan bij NRC: 'Vandaag, bijna elf jaar na Parijs, neem ik afscheid van deze wonderlijke tak van de journalistiek. Wonderlijk, omdat de belangrijkste verhalen vaak niet gaan over wat er is gebeurd, maar over wat de wereld te wachten staat – waarvan we deze zomer weer een voorproefje hebben meegemaakt. Wonderlijk ook, omdat het ‘nieuwe’ in de nieuwsverslaggeving zo tergend langzaam gaat dat het amper opvalt.'
'Als klimaatjournalist kun je het eigenlijk nooit goed doen. Ik ben geregeld beschuldigd van overdrijving en bekritiseerd omdat ik geen ruimte bood aan ‘een tegengeluid’. Maar ik krijg ook het verwijt dat ik ‘klimaatvervuilers’ niet hard genoeg aan de schandpaal nagel, terwijl de tijd voor nuance echt wel voorbij is.'
'Waarom ligt ontkenning dan toch steeds weer op de loer? Kan het zijn dat twijfel dient als een laatste strohalm? Als het misschien niet ‘waar’ is, kunnen de gevolgen dus ook nog meevallen. Of komt die nadruk op onzekerheid door oliemaatschappijen, die de twijfel jarenlang hebben gevoed?'
Luttikhuis heeft de afgelopen kwart eeuw honderden ingezonden brieven en e-mails ontvangen: 'Zij proberen me veelvuldig op andere gedachten te brengen, vaak met herhaaldelijk weerlegde argumenten. Maar natuurlijke variatie in het klimaat, schommelingen in de activiteit van de zon, onbetrouwbare meetstations kunnen geen van alle verklaren waarom de aarde sinds de industriële revolutie zo snel opwarmt. De toename van CO2 in de atmosfeer door het verbranden van kolen, olie en gas kan dat wel.'
'Ik vraag me wel eens af hoe ik zo lang heb kunnen schrijven over een probleem dat alleen maar erger lijkt te worden, terwijl de oplossingen voorhanden zijn. Soms denk ik dat juist het schrijven, juist de journalistiek, me heeft geholpen. Al zwalk ik af en toe tussen pessimisme en hoop, kennis en de wens om die met lezers te delen, hebben me ook een gevoel van grip en controle gegeven.'
Het Kennisprogramma Zeespiegelstijging berekende dat Nederland met een 5 meter hogere zeespiegel nog steeds 'veilig en leefbaar' is. Luttikhuis: 'Echt? Wat is er tegen die tijd gebeurd met de tientallen miljoenen mensen die leven in delta’s (...), zoals de Amazone, de Ganges of de Mekong? Welke Afrikaanse kuststeden zijn dan nog niet weggespoeld? Hoeveel mensen zullen er op drift zijn geraakt? En hoe, en vooral met welk recht, houden we mensen buiten de deur van wie het leefgebied onbewoonbaar is geworden?'
'Misschien, heel misschien kan Nederland vijf meter zeespiegelstijging aan. Maar leefbaar is de wereld dan allang niet meer. (...) Het enige rechtvaardige aan klimaatverandering is dat uiteindelijk geen mens aan de gevolgen ontkomt. Ik hoop dat ik dat met mijn verhalen in de afgelopen jaren heb laten zien.'
